1- 1- 4 معرفی شهر قم………………………………………………………………………………………………………….. 14
1-2 پیشینه ی تاریخی بزهکاری زنان ……………………………………………………………………………… 16
1-2-1 قبل از اسلام ……………………………………………………………………………………………………………….. 16
1-2-2 بعد از اسلام ………………………………………………………………………………………………………………. 19
1-2-2-1 آیات قرآن راجع به زنان ………………………………………………………………………………. 20
1-2-2-2 سلوک معنوی زن ………………………………………………………………………………………… 21
1-2-2-3 اصالت و استقلال زن …………………………………………………………………………………… 22
1-3 منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 24
1-3-1 حقوق جزای عمومی ……………………………………………………………………………………………….. 24
1-3-1-1 منابع الزامی ………………………………………………………………………………………………….. 24
1-3-1-2 منابع ارشادی ………………………………………………………………………………………………… 27
1-3-2 اسناد و معاهدات بین المللی ………………………………………………………………………………….. 30
فصل دوم – علل و عوامل بزهکاری زنان …………………………………………………………………………. 33
2-1 عوامل زیست شناختی ……………………………………………………………………………………………………………. 35
2-1-1 تاثیر وراثت و ژن در بزهکاری …………………………………………………………………………………. 36
2-1-2 تاثیر شکل ظاهری و آناتومی بدن زنان در بزهکاری و تفاوت های زیستی آن ها با مردان ………………………………………………………………………………………………………………………… 39
2-1-3 تاثیر اختلالات زیستی، جسمی و هورمونی در بزهکاری …………………………………. 43
2-2 عوامل روانشناختی …………………………………………………………………………………………………………………. 46
2-2-1 نظریه های روانشناختی بزهکاری …………………………………………………………………………. 48
2-2-2 شخصیت جنایی بزهکار …………………………………………………………………………………………… 52
2-2-2-1 متغییرهای شخصیت جنایی ………………………………………………………………………….. 52
2-2-2-2 هسته ی مرکزی شخصیت جنایی ………………………………………………………………… 54
2-2-3 عوامل روانی بزهکاری زنان …………………………………………………………………………………… 59
2-2-3-1 تجربیات تلخ دوران کودکی ………………………………………………………………………….. 59
2-2-3-2 ترس، اضطراب و کاهش عزت نفس ……………………………………………………………….. 59
2-2-3-3 محیط اجتماعی از نظر ذهنی و نفسانی ………………………………………………………… 60
2-2-3-4 نبود آزادی ………………………………………………………………………………………………………. 61
2-2-3-5 اعتقادات مذهبی ……………………………………………………………………………………………… 61
2-2-3-6 شکست در زندگی ……………………………………………………………………………………………. 62
2-2-3-7 اعتیاد ……………………………………………………………………………………………………………….. 62
2-2-3-8 مهاجرت …………………………………………………………………………………………………………… 63
2-3 عوامل جامعه شناختی …………………………………………………………………………………………………………… 65
2-3-1 نظریه های جامعه شناختی بزهکاری …………………………………………………………………….. 67
2-3-2 عوامل بزهکاری در سطح خانواده ………………………………………………………………………… 71
2-3-2-1فوت والدین ……………………………………………………………………………………………………. 72
2-3-2-2 غیبت والدین ……………………………………………………………………………………………….. 73
2-3-2-2-1 عدم حضور مادر ……………………………………………………………………………….. 74
2-3-2-2-2 عدم حضور پدر …………………………………………………………………………………. 74
2-3-2-3 ناسازگاری والدین …………………………………………………………………………………………. 75
2-3-2-4 طلاق، اثرات و عوامل آن ……………………………………………………………………………… 76
2-3-2-4-1 عوامل طلاق ……………………………………………………………………………………… 76
2-3-2-4-2 اثر طلاق بر زنان ……………………………………………………………………………… 77
2-3-2-4-3 اثر طلاق بر فرزندان …………………………………………………………………………. 78
2-3-2-5 خشونت خانوادگی ………………………………………………………………………………………… 79
2-3-2-6 عدم کفایت خانواده در تربیت، حمایت و اقناع عاطفی فرزندان …………………. 81
2-3-2-7 ناهنجاری های خانواده شخصی …………………………………………………………………… 83
2-3-2-8 موقعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خانواده …………………………………………. 84
2-3-2-9 اعتیاد در خانواده …………………………………………………………………………………………… 87
2-3-3 عوامل بزهکاری در سطح جامعه ………………………………………………………………………….. 90
2-3-3-1 محیط آموزشی ……………………………………………………………………………………………… 90
2-3-3-2 محیط فرهنگی و مذهبی …………………………………………………………………………….. 91
2-3-3-3 افزایش ناموزون جمعیت و توزیع نامتعادل آن ……………………………………………. 91
2-3-3-4 فقر، بیکاری و تحولات اقتصادی جامعه ………………………………………………………. 92
2-3-3-5 نقش و موقعیت اجتماعی زنان …………………………………………………………………….. 93
2-3-3-6 عدم بهره برداری صحیح از اوقات فراغت و ارتباط با دوستان ناباب……………. 94
2-3-3-7مهاجرت و شهرنشینی …………………………………………………………………………………… 95
2-3-3-8 رسانه ها و وسائل ارتباط جمعی …………………………………………………………………. 96
2-3-3-8-1 رسانه و نقش آن در تحریک به ارتکاب جرم …………………………………. 98
2-3-3-8-2 رسانه و نقش آن در تسهیل ارتکاب جرم ………………………………………. 99
2-3-3-8-3 رسانه و نقش آن به عنوان ابزار وقوع جرم …………………………………….. 99
فصل سوم – عوامل بزهکاری زنان در بند نسوان قم ………………………………………………. 101
3-1 تحلیل داده ها …………………………………………………………………………………………………………………….. 102
3 -2 پیوست ها ………………………………………………………………………………………………………………………………… 108
3-2-1 جداول ها ……………………………………………………………………………………………………………………….. 109
3-2-2 نمودارها …………………………………………………………………………………………………………………………. 117
3-2-3 پرسشنامه ………………………………………………………………………………………………………………………. 136
نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………….. 140
ارائه راهکارها ………………………………………………………………………………………………………………………….. 144
فهرست منابع ………………………………………………………………………………………………………………………….. 146
مقدمه
الف) بیان مسئله و موضوع تحقیق:
زنان نیمی از جمعیت جامعه بشری را تشکیل می دهندکه نقش عمده ای را در جامعه ی امروز ایفا می کنند و مسئولیت های مختلفی بر دوش آن ها قرار گرفته است و در ادامه حیات انسانی به اندازه ی مردان نقش دارند. برخلاف غالب نظریه های امروزی که زنان را افرادی می دانند که مورد ظلم قرار گرفته اند و در غالب موارد بزه دیده واقع می شوند، باید گفت با توجه به تحولات اجتماع و پذیرفتن نقش ها و تکالیف جدید از سوی زنان، شرایط و امکانات جرم از سوی آنان نیز فراهم است وآن ها همانند مردان می توانند به عنوان یک بزهکار مطرح گردند.زنان عصر حاضر بیش از زنان دیگر اعصار از چارچوب خانه خارج شده، آزادی بیشتری پیدا کرده و همچنین در معرض آسیب های بسیار واقع شده اند. با نگاهی به زندان و بازداشتگاه زنان می توان پی برد که عده ای از آنان به جرگه ی بزهکاران و مجرمان پیوسته اند که عوامل بسیاری در این امر دخیل اند که بررسی این عوامل به مبارزه با جرم منجر خواهد شد.
از آن جا که زنان مادران آینده هستند و مجرم بودن آنان تاثیر سوء بسزائی در تربیت صحیح نسل آینده ساز جامعه دارد و چون زنان همیشه کانون مهر و محبت و استحکام خانواده بوده اند، بزهکاری آنان ضربه ی سنگینی به جامعه می زند و موجب نگرانی فرهنگی و تربیتی نسل آینده می شود و سلامت و امنیت روانی و اجتماعی جامعه را تهدید می کند. زیرا وقتی زن به عنوان ریشه و اساس و بنیان خانواده به بزهکاری متمایل گردد، از سایر اعضای خانواده به ویژه فرزندان نمی توان انتظار داشت که در راه درست و صحیح قدم بگذراند چرا که از یک تربیت صحیح و درست محروم مانده اند در حالی که اگر مرد در یک خانواده به بزهکاری روی آورد، دور از ذهن نیست اگر مادری فاداکار و متعهد به حفظ و بقای کانون خانواده همت گمارد و فرزندان را از قدم گذاشتن در راه های ناصواب بازدارد، زیرا تربیت فرزندان اساسا از دامن مادران شکل می گیرد. لذا پرداختن به علل روی آوردن زنان به بزهکاری از موضوعاتی است که نیاز همه ی جوامع در هر عصری می باشد و جامعه برای بقا و پایداری خود باید تدابیر مناسبی جهت جلوگیری از انحرافات زنان و بازپروری آن ها به عمل آورد که این امر جز از طریق بررسی کارشناسانه و تجزیه و تحلیل این عوامل جرم زا ممکن نمی باشد. رشد فزاینده ی جرم و جنایت از چنان سرعتی برخوردار است که بیشتر کشورهای جهان درصدد چاره جویی برآمده اند. کشور ایران نیز یکی از جوامع مبتلا به این مسئله است. آمار تعداد زندانیان محبوس در زندان های ایران بسیار بالا می باشد که در میان این آمار، تعداد قابل ملاحظه ای را زنان زندانی تشکیل می دهند. این روند رشد جرائم در سال های اخیر در شهر قم توجه برانگیز شده است و ما شاهد رشد روز افزون بزهکاری به خصوص در میان زنان این شهر هستیم.
موضوع این تحقیق علاوه بر بررسی و تجزیه و تحلیل عوامل زیستی، روانی و اجتماعی موثر در ارتکاب جرائم توسط زنان است و به طور اختصاصی و موردی جامعه آماری از زنان محبوس در بند نسوان زندان قم نیز مورد مصاحبه و مطالعه قرار می گیرد.
ب) سؤال های اصلی:
سؤال اساسی این تحقیق این است که آیا متغیرهای زیست شناختی، روان شناختی و جامعه شناختی رابطه مستقیم و مؤثری بر بزهکاری زنان دارد؟
و در صورت وجود رابطه مؤثر و معنادار مابین این متغیرها و بزهکاری زنان، میزان و چگونگی تاثیر آن ها بر بزهکاری زنان استان قم چگونه است؟
