1-8 قلمرو تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….. 11

 

1-8-1 قلمرو موضوعی………………………………………………………………………………………………… 11

 

1-8-2 قلمرو مکانی…………………………………………………………………………………………………….. 12

 

1-8-3 قلمرو زمانی……………………………………………………………………………………………………… 12

 

1-9 خلاصه فصل………………………………………………………………………………………………………… 12

 

فصل دوّم: ادبیات و پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………13

 

2-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………14

 

2-2 مروری بر مفاهیم ارزیابی عملکرد……………………………………………………………………………..14

 

2-2-1 تاریخچه ارزیابی عملکرد…………………………………………………………………………………….14

 

2-2-2 تعاریف ارزیابی عملکرد……………………………………………………………………………………..15

 

2-2-3 فرآیند ارزیابی عملکرد………………………………………………………………………………………..16

 

2-2-4 ابعاد ارزیابی عملکرد…………………………………………………………………………………………..18

 

2-2-4-1 عملکرد کارکنان……………………………………………………………………………………………..19

 

2-2-4-2 ارزیابی عملکرد بخشی از یک سازمان………………………………………………………………19

 

2-2-4-3 ارزیابی عملکرد یک مدیر………………………………………………………………………………..19

 

2-2-5 اثرات ارزیابی عملکرد…………………………………………………………………………………………19

 

2-2-6 اهمیت ارزشیابی عملکرد…………………………………………………………………………………….20

 

2-2-7 رویکردهای نوین و سنتی در ارزیابی عملکرد………………………………………………………..21

 

2-2-8 مدل‌های ارزیابی عملکرد…………………………………………………………………………………….22

 

2-2-9 شاخص‌های عملکرد…………………………………………………………………………………………..25

 

2-3 مروری بر مفاهیم کارایی………………………………………………………………………………………….26

 

2-3-1 کارایی………………………………………………………………………………………………………………26

 

2-3-2 انواع کارایی……………………………………………………………………………………………………….27

 

2-3-2-1 کارایی تکنیکی……………………………………………………………………………………………….27

 

2-3-2-2 کارایی تخصیصی……………………………………………………………………………………………27

 

2-3-2-3 کارایی اقتصادی……………………………………………………………………………………………..28

 

2-3-2-4 کارایی ساختاری ……………………………………………………………………………………………28

 

2-3-2-5 کارایی درآمدی ……………………………………………………………………………………………..28

 

2-3-3 روش­های ارزیابی کارایی…………………………………………………………………………………….29

 

2-3-3-1 روش­­های پارامتری…………………………………………………………………………………………29

 

2-3-3-2 روش­های ناپارامتری……………………………………………………………………………………….30

 

2-3-3-2-1 روش وصل نقاط حدی……………………………………………………………………………….31

 

2-3-3-2-2 روش تحلیل پوششی داده­ها…………………………………………………………………………31

 

2-4 مروری بر مفاهیم تحلیل پوششی داده­ها…………………………………………………………………….32

 

2-4-1 تاریخچه تحلیل پوششی داده­ها…………………………………………………………………………….32

 

2-4-2  معرفی تحلیل پوششی داده‌ها………………………………………………………………………………32

 

2-4-3 مزایای تحلیل پوششی داده­ها………………………………………………………………………………..32

 

2-4-4 معایب تحلیل پوششی داده‌ها………………………………………………………………………………..34

 

2-4-5 مدل‌های اصلی تحلیل پوششی داده‌ها……………………………………………………………………35

 

2-4-5-1 مدلCCR ……………………………………………………………………………………………………..35

 

2-4-5-2 مدل BCC……………………………………………………………………………………………………..38

 

2-4-5-3 مدل جمعی……………………………………………………………………………………………………39

 

2-4-5-4 مدل اندرسون- پترسون…………………………………………………………………………………..40

 

2-4-5-5 مدل متغیرها­ی غیرقابل‌کنترل…………………………………………………………………………….41

 

2-5 پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………41

 

2-5-1 خلاصه تحقیقات خارجی…………………………………………………………………………………….41

 

2-5-2 خلاصه تحقیقات داخلی………………………………………………………………………………………44

 

فصل سوّم: روش اجرای تحقیق……………………………………………………………………………….49

 

3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………49

 

3-2 روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………….49

 

3-3 جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………………50

http://fotka.ir/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d8%b9%d9%85%d9%84%da%a9%d8%b1%d8%af-%da%af%d8%b1%d9%88%d9%87%c2%ac%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%85/

 

 

3-4 روش جمع‌آوری داده­ها………………………………………………………………………………………….50

 

3-5 ابزار جمع­آوری داده­ها……………………………………………………………………………………………50

 

3-6 فرآیند ارزیابی عملکرد گروه­های آموزشی در این تحقیق…………………………………………….51

 

3-6-1 شناسایی اهداف ارزیابی………………………………………………………………………………………51

 

3-6-2 تعیین ورودی­ها و خروجی­ها……………………………………………………………………………….52

 

3-6-2-1 نهاده­ها…………………………………………………………………………………………………………..52

 

3-6-2-2 ستانده­ها………………………………………………………………………………………………………..53

 

3-6-3 انتخاب مدل­های DEAبرای رسیدن به اهداف ارزیابی……………………………………………..54

 

3-6-4 انتخاب نرم‌افزاری برای حل مدل­ها………………………………………………………………………55

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها………………………………………………………………………….56

 

4-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….57

 

4-2 نهاده­ها و ستانده­های اولیه تحقیق………………………………………………………………………………57

 

4-3 نهاده­ها و ستانده­های تحقیق پس از اعمال ضرایب وزنی………………………………………………58

 

4-4 نتایج اجرای مدل…………………………………………………………………………………………………….60

 

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادات…………………………………………………………………………65

 

5-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….66

 

5-2 نتیجه­گیری……………………………………………………………………………………………………………..66

 

5-3 پیشنهادات کاربردی تحقیق……………………………………………………………………………………….67

 

5-4 پیشنهادات برای تحقیقات آتی…………………………………………………………………………………..67

 

منابع…………………………………………………………………………………………………………………….69

 

پیوست­ها………………………………………………………………………………………………………………73

 

چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………..79

 

عنوان انگلیسی……………………………………………………………………………………………………….80

 

چکیده

 

دانشگاه­ها مانند همه سازمان­های دیگر، نیاز دارند که عملکردشان به منظور ایفای نقش مؤثرتر ارزیابی شود و همچنین قادر به استفاده بهینه از منابع محدود خود شوند. هدف این پژوهش ارزیابی عملکرد هر یک از گروه­های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شامل دانشكده علوم انسانی، دانشكده فنی و مهندسی ، دانشكده علوم كشاورزی، دانشكده علوم آب و دانشكده علوم اجتماعی می­باشد که با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها برای پنج گروه آموزشی انجام گرفت. بنابراین عملکرد پنج گروه آموزشی با متغیرهای نهاده شامل: تعداد پرسنل آموزش، تعداد دانشجو، اعتبارات و تجهیزات و متغیرهای ستانده شامل: متغیرهای آموزشی (تعداد فارغ‌التحصیلان مقاطع مختلف، تعداد دانشجویان مشروطی) و متغیرهای پژوهشی (تعداد كتب، تعداد مقالات و تعداد طرح‌های پژوهشی) مطالعه شد.یافته‌های پژوهش نشان داد که به جز گروه آموزشی چهارم دیگر گروه­های آموزشی کارا می‌باشند. همچنین نتایج رتبه‌بندی گروه­های آموزشی کارا با مدل اندرسون و پترسون نشان داد که گروه آموزشی دوم  رتبه یک، گروه آموزشی سوم  رتبه دو، گروه آموزشی پنجم  رتبه سه، گروه آموزشی اول رتبه چهار را به خود اختصاص دادند. در پایان این تحقیق، برخی نتایج، پیشنهادات و همچنین برخی نکات برای تحقیقات مشابه ممکن در آینده ارائه شد.

 

کلیدواژه­ها: کارایی، ارزیابی عملکرد، تحلیل پوششی داده­ها، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر

 

 

 

 

 

فصل اوّل     کلیّات تحقیق

 

1-1 مقدمه

 

وظایف و رسالت اولیه دانشگاه­ها گسترش و انتقال دانش است که اولی از طریق پژوهش و دومی از طریق آموزش به دست می‌آید (کائو و هانگ، 2008). برای حصول اطمینان از تحقق این وظایف و رسالت بایستی سیستمی جهت ارزیابی آن­ها و زیرمجموعه­هایشان طراحی گردیده و در این فرآیند با ملاک­ها و اصول خاص و علمی به بررسی آن پرداخت. به دلیل تنوع فعالیت­ها و هدف­های متعدد دانشگاه­ها، ارزیابی کارایی و سنجش بهره­وری آن­ها پیچیدگی خاصی دارد (لانزر و دیگران، 1998). در نتیجه از آنجا که امروزه یکی از شاخص­های اصلی سنجش توسعه‌یافتگی کشورها، سهم یک جامعه در تولید دانش است، ­ارزیابی عملکرد نظام­های آموزشی و به تبع آن ارتقای کارایی آن­ها، اهمیت دوچندان یافته است.

 

تعیین کارایی پژوهشی در دانشگاه حداقل از دو جهت­­، ­یکی کمک به کارکنان و اعضاء هیأت علمی دانشگاه در جهت بالا­بردن سطح کمی و کیفی فعالیت­های پژوهشی خود و دیگری برای کمک به مدیران در برنامه‌ریزی و سیاست­گذاری مفید و ضروری است.

 

در این فصل ابتدا موضوع تحقیق و مسأله­ای كه به دنبال یافتن راه‌حلی برای آن هستیم، بیان‌شده و در ادامه ضرورت و اهمیت تحقیق شرح داده می‌شود. سپس اهداف تحقیق را بیان كرده و تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق بیان خواهد شد، همچنین فرضیات تحقیق را به صورت مختصر تعریف می­كنیم تا در فصول بعدی تشریح شوند. قلمرو موضوعی، مكانی و زمانی تحقیق، از جمله سایر بخش­هایی هستند كه در این فصل آورده شده­اند.

 

1- بیان مسأله

 

مدیران سازمان­ها و ادارات جهت برنامه­ریزی و کنترل سازمان خود، نیاز به اندازه­گیری و ارزیابی عملکرد واحدهای زیرمجموع سازمان خود دارند تا بتوانند واحدها را مقایسه کرده و از نقاط ضعف و قوت واحدها آگاه شوند و پیشنهادات لازم را جهت افزایش عملکرد واحدها ارائه دهند. از آنجا که روش­های موجود ارزیابی و سنجش عملکرد واحدها اغلب تجربی و فاقد پشتوانه علمی محکمی بوده و به­علاوه، به دلیل استاندارد بودن این روش‌ها، نتایج آن­ها در سازمان­های مختلف با یکدیگر قابل مقایسه نیستند در این مطالعه برای ارزیابی عملکرد گروه­های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، از روش علمی تحلیل پوششی داده­ها که از روش­های متداول ارزیابی عملکرد در زمینه­های مختلف برای واحدهای تولیدی و خدماتی می­باشد، استفاده شده است.

 

تحلیل پوششی داده­ها روشی برای مقایسه و ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیرنده­ای است که هر یک دارای چندین ورودی و خروجی مشابه هستند، مانند مدارس، دانشگاه­ها، بانک­ها و غیره (کلین، 2001).

 

آموزش عالی در ایران در طی دو دهه گذشته با چالش­­ها و مسائل متعددی مواجه بوده است. گسترش کمی دانشگاه­ها، کثرت موسسات آموزشی متنوع، افزایش تعداد دانشجویان و گاه وجود خیل عظیم دانش آموخته بیکار از جمله چالش­هایی هستند که نظام آموزش عالی ایران را با مشکلات عدیده­ای مواجه نموده است. گسترش کمی نظام آموزش عالی بدون توجه به ظرفیت­های موجود و توان بافت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه، کاهش کیفیت نظام آموزش عالی را به دنبال خواهد داشت. وظایف و رسالت دانشگاه­ها گسترش و انتقال دانش است که تنها از طریق آموزش و پژوهش امکان پذیر خواهد بود. برای حصول اطمینان از تحقق این وظایف و رسالت می باید سیستمی جهت ارزیابی کارایی و بهره­وری واحدهای آموزشی طراحی گردد.

 

کارایی به معنی تلف نکردن منابع است که از نسبت ستانده کل به نهاده کل به دست می آید از طرفی بدون شک رسالت و هدف اساسی هر سازمانی بهره برداری موثر و کارا از منابع در اختیار می باشد و همچنین استفاده از فنون و تکنیک­های پیشرفته و شناخت فرصت­ها و محدودیت­ها وابسته به آگاهی از وضعیت فعلی سازمان است. دانشگاه­ها به عنوان بدنه اصلی آموزش عالی و منبع مهم تامین نیروی انسانی ماهر و متفکر نقش بسیار مهم و تعیین کننده­ای در رشد و توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی کشور دارند و بعضاً به عنوان محور اصلی توسعه نیز معرفی می شوند. از این رو حفظ و سلامت کارایی دانشگاهها به عنوان یک هدف مهم به شمار می­آید چرا که عدم کارایی دانشگاه­ها می­تواند توسعه علمی و سیستم­های آموزشی و پژوهشی را محدود سازد. از این رو به همان نسبت که واحدهای کارا و سالم می­توانند به رشد علمی و اقتصادی جامعه کمک نمایند عملکرد بد دانشگاه­ها نیز می­تواند بحران­های عظیم فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را به همراه داشته باشد.

 

در طول سال­های گذشته مدل­های مختلفی برای اندازه­گیری كارایی دانشگاه­ها و مراكز آموزشی ابداع شده است كه می­توان به دو دسته كلی مدل­های سخت با تكیه بر داده­های كمی و عینی (تحقیق در عملیات، اغلب مدل­های تصمیم­گیری چند معیاره، مدل تحلیل پوششی داده­ها، تکسونومی عددی) ­و همچنین مدل­های نرم با تأکید بر داده­های ذهنی و کیفی (تجزیه ­وتحلیل ­سلسله­مراتبی­، روش­ دلفی ­وگروه­های­اسم) تفکیک کرد (آذر، 1385). روش تحلیل پوششی داده­ها یک روش کارآمد در ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم­گیری می­باشد که با بکار بردن مدل­های برنامه­ریزی خطی کارایی واحدها را اندازه­گیری می­نماید. لذا در این تحقیق، به منظور ارزیابی گروه­های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر از روش تحلیل پوششی داده­ها استفاده می­نماییم. مسأله اصلی تحقیق حاضر عبارتست از:

 

“وضعیت عملکرد گروه­های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر از حیث کارآمدی چگونه است؟”

 

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق

 

ارزیابی عملکرد به عنوان یکی از ضروری­ترین زیرمجموعه­های وظیفه کنترل-یکی از چهار عنصر دانش سازمان و مدیریت-در سازمان­ها است که به اندازه­گیری و سنجش وضع موجود می­پردازد تا بتوان از آن به­عنوان مبنایی جهت تصمیم­گیری در مورد ادامه، تعدیل و یا جلوگیری از کاری که در حال انجام است استفاده نمود. رشد فزاینده تکنولوژی، موج گسترده اطلاع­رسانی و توسعه خدمات ویژه و متنوع، بیش از پیش لزوم برنامه­ریزی اصولی و سپاسگزاری همه جانبه را جهت ادامه حیات برای سازمان­ها آشکار کرده است. ضمانت اجرایی این سیاست­ها، هرچند که هوشمندانه تدوین شوند، کنترل دقیق و مداوم واحدها و ارزیابی و بهبود مستمر روش­ها است. سیستم­های ارزیابی عملکرد سازمان­ها، یک مکانیزم مهم کنترل در راستای خط­مشی­ها و سیاست­های کلی سازمان بوده و اطلاعات مهم و حیاتی را در خصوص میزان تناسب و سازگاری عملکرد واحدها با برنامه­ها، در اختیار مدیران قرار می­دهند. البته وقوع این امر در گرو آن است که نظام ارزیابی عملکرد از جامعیت کافی برخوردار باشد تا نتایج آن قابل استفاده و تمام جوانب فعالیت­ها را مد نظر قرار دهد (اداره تحقیقات و برنامه ریزی، 1384، ص7).

 

از آنجا که امروزه یکی از شاخص­های اصلی سنجش توسعه یافتگی کشورها، سهم یک جامعه در تولید دانش است، ارزیابی عملکرد واحدهای آموزشی و به تبع آن ارتقای کارایی آنها اهمیت دو چندان یافته است. بررسی عملکرد گروه­های آموزشی دانشگاه­ها به چند دلیل عمده انجام می پذیرد که مهمترین آنها عبارتند از:

 

دانشگاه­ها به منظور کنترل و نظارت بر عملکرد گروه­های آموزشی تحت نظارت خود می­بایست وضعیت آنها را با معیارها و ابزار مناسبی بررسی نمایند.

 

به منظور ایجاد مسئولیت­پذیری مدیران اجرایی (مدیر گروه­های آموزشی) عملکرد آنها با ابزار دقیقی سنجیده شود و بدین ترتیب زمینه رقابت بین گروه­های آموزشی فراهم گردد.

 

 

 

1-10- تعریف واژه ها و اصطلاحات تخصصی……………………………………………………………..13

 

فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

 

2-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………….. 18

 

2-2- ارزیابی عملکرد …………………………………………………………………………………………….. 19

 

2-3- تحلیل پوششی داده ها ……………………………………………………………………………………..21            

 

2-4- مدل های اصلی تحلیل پوششی داده ها ………………………………………………………………22

 

2-4-1- مدلCCR ………………………………………………………………………………………………… 23

 

2-4-1-1- مدل مضربی CCR ورودی محور  ……………………………………………………………..25

 

2-4-1-2- مدل مضربی CCR خروجی محور……………………………………………………………..26

 

2-4-2- مدل BCC ………………………………………………………………………………………………….27

 

2-4-2-1- مدل مضربی BCC ورودی محور ………………………………………………………………27

 

2-4-2-2- مدل مضربی BCC خروجی محور……………………………………………………………..28

 

2-5- مروری بر تحقیقات انجام شده با استفاده DEA …………………………………………………..29

 

2-5-1- تحقیقات خارجی ………………………………………………………………………………………..29

 

2-5-2- تحقیقات داخلی …………………………………………………………………………………………30

 

2-6- مروری بر تحقیقات انجام شده درصنعت بیمه  با استفاده DEA…………………………….32

 

2-6-1- تحقیقات خارجی ……………………………………………………………………………………… 32

 

2-6-2- تحقیقات داخلی  ………………………………………………………………………………………. 35

 

2-7- ورودی ها  و خروجی های نامطلوب در DEA ……………………………………………….  39

 

2-7-1- مدل خروجی نامطلوب ……………………………………………………………………………… 40

 

2-8- مروری بر تحقیقات انجام شده با خروجی نامطلوب…………………………………………… 41

 

2-9- مدل تحقیق ………………………………………………………………………………………………….. 43  

 

فصل سوم: روش اجرای تحقیق

 

3-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………. 45

 

3-2- روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………….. 46

 

3-3- جامعه آماری ………………………………………………………………………………………………. 46

 

3-4- روش گردآوری اطلاعات ……………………………………………………………………………… 47

 

3-5- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ……………………………………………………………………… 47

 

3-6- رتبه بندی واحدهای کارا……………………………………………………………………………….. 48

 

3-6-1- روش اندرسون- پترسون ………………………………………………………………………….. 48

 

3-6-2- روش کارایی متقاطع ………………………………………………………………………………… 48

 

3-7- ورودی و خروجی های تحقیق ………………………………………………………………………..49

 

3-7-1- ورودی ها …………………………………………………………………………………………………49

 

3-7-2- خروجی ها ……………………………………………………………………………………………….49

 

3-7-3- ورودی و خروجی نمایندگی بیمه ………………………………………………………………. 50

 

3-8- نمونه ای از حل مدل تحلیل پوششی داده ها ……………………………………………………..53

 

3-8-1- روش اول مدل BCC  خروجی محور ………………………………………………………….53

 

3-8-2- روش دوم خروجی نامطلوب مهرگان ……………………………………………………………54

 

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

 

4-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………..57

 

4-2- ارزیابی و تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از مدل …………………………………………………..58

 

4-2-1- در نظر گرفتن خروجی نامطلوب به عنوان یک عامل ورودی …………………………..58

 

4-2-2- در نظر گرفتن خروجی نامطلوب با تغییر متغیر به عنوان یک عامل خروجی

 

……………………………………………………………………………………………………………………………..65

 

4-3- رتبه بندی واحدهای تصمیم گیری …………………………………………………………………..71

 

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری و پیشنهادات

 

5-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………75

 

5-2- سنجش کارایی نمایندگان با روش های فعلی ……………………………………………………..75

 

5-3- پاسخ به پرسش های تحقیق …………………………………………………………………………….77

 

5-4- بحث و نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………… 84

 

5-5- پیشنهادات برخاسته از تحقیق ………………………………………………………………………….85

http://33s.ir/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d8%b9%d9%85%d9%84%da%a9%d8%b1%d8%af-%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d9%87%d8%a7/

 

 

5-5-1- پیشنهاد برای نمایندگان بیمه ……………………………………………………………………… 85

 

5-5-2- پیشنهاد ها برای شرکت های بیمه ………………………………………………………………. 86

 

5-5-3- پیشنهاد ها برای بیمه  مرکزی ……………………………………………………………………. 87

 

5-6- پیشنهاد برای تحقیقات آینده …………………………………………………………………………. 87

 

5-7- محدودیت ها………………………………………………………………………………………………. 87

 

منابع و مأخذ

 

الف – منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………..  89

 

ب – منابع خارجی ………………………………………………………………………………………………. 92

 

چکیده

 

شبکه فروش بیمه یکی از مهمترین بخش های شرکت های بیمه می باشد، چرا که از یک سو درآمد حاصل از عملیات بیمه گری را از طریق فروش محصولات بیمه ای و دریافت حق بیمه های مربوطه تأمین می کند و از طرف دیگر این واحد در ارتباط نزدیک با مشتریان است و چگونگی تعامل این واحد با مشتریان در میزان فروش، تکرار خرید و توصیه به دیگران و… تاثیر بسزایی دارد. در بین ارکان مختلف، شبکه های فروش، نمایندگی های بیمه به لحاظ تعداد و گستردگی جغرافیایی از اهمیت دو چندانی برخوردارند. بنابراین عملکرد آنان می تواند، تأثیر شگرفی بر بینش، نگرش و درک بیمه گزاران نسبت به شرکت بیمه داشته باشد. لذا ارزیابی عملکرد نمایندگی های بیمه به منظور اطلاع از کیفیت و چگونگی عملکرد آنان از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این پژوهش کارایی 60 نماینده شرکت سهامی بیمه ایران فعال در استان گیلان که کارمزد دریافتی ماهانه آنها بین20 الی70 میلیون ریال می باشد، با دو روش تحلیل پوششی داد ه ها BCC –O با لحاظ نمودن خروجی نامطلوب (ضریب خسارت) به عنوان ورودی و روش دوم با لحاظ نمودن خروجی نامطلوب به عنوان خروجی با استفاده از مدل مهرگان مورد بررسی قرارگرفت. اطلاعات مربوط به هزینه عملیاتی و پرسنلی نمایندگان از دفاتر نمایندگی گرفته شد و مقادیر مربوط به حق بیمه و محاسبه ضریب خسارت از  اطلاعات پایگاه داد ه های حسابداری شرکت سهامی بیمه ایران استان گیلان اخذ گردید. با توجه به نتایج بدست آمده با هر دو روش 14 نماینده کارا و 46 نماینده ناکارا شدند. تفاوت دو روش در مقدار کارایی های نمایندگان می باشد که بیانگر این است در روش دوم با در نظر گرفتن خروجی نامطلوب نتایج حاصله دقیق تر می باشد. ضمنا سایر نمایندگان می توانند با الگو قراردادن نمایندگان کارا به عنوان مرجع (الگو) و رساندن ورودی و خروجی های شان به واحدهای مجازی پیشنهادی یا همان  نقاط تصویر به سطح مطلوبی از کارایی برسند. نمایندگان بیمه باید با شناخت کامل از صنعت و بازار بیمه حق بیمه دریافتی از بیمه گزاران را افزایش دهند، تا به سطح قابل قبولی از کارایی برسند.

 

کلمات کلیدی: تحلیل پوششی داده ها، کارایی، شبکه فروش، صنعت بیمه، خروجی نامطلوب

 

 

• مقدمه

 

یکی از ارزشمندترین دستاوردهای بشر برای رویارویی با حوادث و تأمین برخی از نیازهای اقتصادی، اجتماعی و روانی، پدیده بیمه است. بیمه وسیله ای است که علاوه بر جبران خسارات اقتصادی ناشی از حوادث، تأمین آینده و ارتقای سطح زندگی افراد و ایجاد بستری مناسب و مطمئن برای رشد و توسعه اقتصادی، موجب آرامش خاطر اعضای جامعه شده و این آرامش نیز به نوبه خود موجب پویایی حیات اجتماعی، رشد و شکوفایی استعدادها و افزایش کارایی و بهره وری می شود(راستگو، حبیب،1390).

 

در قرن حاضر فعالیت های اقتصادی به گونه ای شکل گرفته اند که تداوم آنها بدون پشتوانه بیمه ای سخت تحت تاثیر قرار می گیرد. به همین علت صنعت بیمه سالانه حجم ارزشی زیادی را به خود اختصاص می دهد که در مقایسه با حجم سایر فعالیت های اقتصادی حجم بسیار قابل توجهی است(حجاریان، مسعود،1387).

 

بیمه در جوامع مختلف در قالب موسسات و خدمات متنوع وجود دارد، هر چند که در کشورهای در حال توسعه به صورت یک پدیده زیر بنایی و با ابعاد مورد انتظار شکل نگرفته است. توسعه صنعت بیمه در کشورهای پیشرفته، عمق و ابعاد حیاتی این صنعت را آشکار ساخته و دست یابی به بسیاری از اهداف اقتصادی را امکان پذیرساخته است.                                                                                                                   

 

شرکت های بیمه سعی دارند که با استفاده بهینه از امکانات موجود، خدماتی را ارائه دهند که به لحاظ کمیت و کیفیت در سطح بالایی باشد و چون این شرکت ها ارائه کننده خدمات عمومی بوده و موتور محرکه جامعه تلقی می شوند، اگر بررسی نشوند از لحاظ اقتصادی و اجتماعی، جامعه را با چالش مواجه خواهند نمود. ارزیابی شرکت های بیمه بدین منظور صورت می گیرد که از چگونگی عملکرد آنها مطلع شویم و بتوانیم آنها را مورد مقایسه قرار دهیم و از این طریق در جهت بهبود مستمر عملکرد آنها حرکت کنیم. این ارزیابی به موسسات بیمه در افزایش آگاهی از میزان مطلوبیت و مرغوبیت فعالیت هایشان کمک می کند و به آنها فرصت می دهد که مشکلات را شناسایی کرده و عمل صحیح را قبل از اینکه مشکلات بزرگ شوند، انجام دهند.(Kueng, 2000) یکی از تکنیک هایی که برای اندازه گیری کارایی واحدهای تصمیم گیری  با چندین ورودی و چندین خروجی استفاده می شود، تحلیل پوششی داده ها  است. در این فصل بعد از بیان مسئله، ضرورت و اهمیت انجام تحقیق و مدل پیشنهادی تحقیق براساس مطالعات انجام شده مطرح شده و سوالات و فرضیه های تحقیق بیان می گردند، سپس روش انجام تحقیق توضیح داده خواهد شد.

 

 

• بیان مسئله

 

صنعت بیمه را می توان یکی از صنایع با ارزش هر جامعه برشمرد که خود به نوعی باعث توسعه آن جامعه خواهد شد، امروزه در تمامی جوامع توسعه گرا، بیمه را عامل مهمی در توسعه کشورها می دانند، زیرا معتقدند بیمه در رشد بخش های مختلف اقتصادی نقش برجسته ای ایفا می کند و با پوشش خسارات ناشی از انجام فعالیتهای اقتصادی و توسعه ای جامعه، انگیزه سرمایه گذاری را نیز افزایش می دهد (جواهردشتی و همکاران، 1383). صنعت بیمه به عنوان یک بخش خدماتی به منظور تولید سود، خدماتی را به مشتریان ارائه می کند. پژوهش هایی که در زمینه عملکرد صنعت بیمه صورت گرفته، نشان می دهد که سود این صنعت تنها با ارائه خدمات بیمه ای بدست نمی آید، بلکه شرکت های بیمه برای بدست آوردن سود، حق بیمه های دریافت شده از طریق آژانس ها، واسطه ها و مشاوران حقوقی را سرمایه گذاری می کنند. بنابراین تمام فرآیند تولید این شرکت ها را می توان به دو زیر فرآیند دریافت حق بیمه و تولید سود تقسیم نمود(Hwang, 2008 Kao &). بنابراین لازمه توسعه روز افزون صنعت بیمه در کشور، گسترش فروش محصولات بیمه ای شرکت های بیمه می باشد. علاوه بر مورد فوق، از آنجایی که یکی از اهداف شرکت های بیمه کسب سود است، لذا تأکید بر شبکه فروش شرکت های بیمه از اهمیت بسزایی برخوردار است.

 

از مهم ترین قسمت های فروش هر شرکت بیمه نمایندگی های آن شرکت می باشند، شرکت های بیمه بخش بزرگی از محصولات خود را از طریق نمایندگی های خود به مشتریان می فروشند. در موسسات مالی مانند بیمه و بانک که به نحوی، جریان فعالیت هایشان بر اساس آورده نقدی و یا سرمایه گذاری مشتریان است، رضایت مشتریان در کسب مزیت رقابتی و افزایش سودآوری آنها اهمیت بسزایی دارد. از آنجایی که نمایندگی های شرکت های بیمه در تماس مستقیم با بیمه گزاران بوده و نحوه برخورد آنها تأثیر مستقیم بر سطح رضایت مندی و دیدگاه مشتریان از شرکت دارد، لذا تعیین سیستمی برای ارزیابی عملکرد نمایندگی های شرکت های بیمه از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 

در دهه اخیر، با روی کار آمدن عصر اطلاعات و عدم کامیابی شرکت های تابع عصر صنعتی، نیاز به سیستم سنجش عملکردی کامل تر از آنچه که موجود بود، بوجود آمد سیستم های سنجش عملکرد سنتی و مبتنی بر حسابداری تا آن زمان نتوانسته بودند عملکرد واقعی سازمان ها را نشان دهند، زیرا آنها فقط بر بعد مالی سازمان تأکید می کردند که این بعد در دنیای کنونی هرگز مزیت رقابتی پایداری برای سازمان ایجاد نمی کرد. از این رو یکی از دغدغه های اساسی سازمان های امروزی دستیابی به یک شیوه ارزیابی عملکرد جامع، قابل اعتماد و انعطاف پذیر است، تا به کمک آن، اطلاعات دقیق و کافی را از جایگاه امروز خویش به دست آورند و با نگاه به آینده از خطاهای گذشته درس بگیرند. با وجود اهمیت فراوان ارزیابی عملکرد، بیشتر سنجش ها بر اساس نگرش های سنتی است. این نگرش سنتی تنها مباحث مالی را در بر گرفته و پیامدهای عملکردهای گذشته را مورد ارزیابی قرار می دهند، در حالی که در دیدگاه های نوین ارزیابی عملکرد بر رشد توسعه و بهبود ظرفیت ارزیابی شونده تمرکز دارند(میرزایی، 1390).

 

بنابراین این سوال همواره درباره عملکرد بیمه ها مطرح است که شبکه فروش شرکت های بیمه به  چه میزان و درجه ای از کارایی عمل می کنند؟ محاسبه کارایی سیستم های تولید یکی از وظایف مهم مدیران برای کنترل و برنامه ریزی است. یکی از روش هایی که به طور وسیعی برای اندازه گیری کارایی نسبی یک مجموعه از سیستم های تولیدی یا واحد های تصمیم گیری با چندین ورودی و چندین خروجی استفاده می شود، تحلیل پوششی داده ها (DEA) است(Kao, 2009). این روش نیازمند تخمین تابع تولید نبوده و با ترکیب تمامی واحدهای تحت بررسی، یک واحد مجازی با بالاترین کارایی را ساخته و واحدهای ناکارا را با آن می سنجد (مهرگان،1391،ص31). اولین بار فارل در سال 1957 توانست با ارائه روش مرزی، کارایی را برای یک واحد تولیدی اندازه گیری کند. واحدی را که فارل برای اندازه گیری مدنظر قرارداده بود شامل یک ورودی و یک خروجی بود(Farrell, 1957). بعدها در سال 1978 دیدگاه فارل توسط چارنز، کوپر و رودز توسعه داده شده و مدل CCR را ارائه نمودند که توانایی اندازه گیری کارایی با چند ورودی و چند خروجی را داشت و ازجمله مدل های بازده ثابت نسبت به مقیاس بود (Charnes et al , 1981).

 

در سال 1984، بنکر، چارنز و کوپر با تغییر در مدل CCR مدل جدیدی را عرضه نمودند که به مدل BCC شهرت یافته و ازجمله مدل های بازده متغیر نسبت به مقیاس بود (مهرگان،1391، ص79).

 

هدف از محاسبه کارایی این است که نقاط ضعف شناسایی شوند تا تلاش هایی در جهت رفع نقایص برای بهبود عملکرد صورت گیرد. اما نگرانی عمده در مورد واحدهای تصمیم گیری ناکارا این است که چه عواملی باعث ناکارایی شده اند؟ اگرچه واضح است که کاهش ورودی ها و افزایش خروجی ها، عملکرد آنها را بهبود خواهد بخشید ولی برای پاسخ به این سوال، برای سیستم های تولیدی که شامل فرآیندهای داخلی هستند باید علاوه برکارایی کل سیستم، کارایی زیرفرآیندها هم محاسبه شوند تا به طور دقیق تر منابع ناکارایی شناسایی شوند(Hwang, 2008 & Kao).

 

 

• اهمیت و ضرورت تحقیق

 

در جهان امروز، بیمه از مهم ترین بخش های اقتصادی در جامعه است که علاوه بر تسهیل روابط بین الملل در پیشگیری از تحقق ریسک و نیز تأمین آرامش خاطر برای فعالیت های مختلف نقش شگرفی را ایفا می نماید (دعایی و نیکخواه ، 1388). نمایندگی های مختلف یک شرکت بیمه به رغم استفاده از منابع مادی و انسانی مشابه، عملکردهای متفاوتی دارند. بررسی اجمالی شاخص های سطح نفوذ بیمه، تراکم بیمه ای و درصد حق بیمه کشور از کل حق بیمه جهانی حاکی از آن است که تاکنون این صنعت نتوانسته جایگاه واقعی خود را در اقتصاد کشور کسب نماید. بنابراین توجه به کارایی و بهره وری در این صنعت از اهمیت بالایی برخوردار است (فلاح، 1386).

 

یکی از مهم ترین بخش های شرکت های بیمه شبکه فروش می باشد، بدلیل آنکه علاوه بر کسب درآمد حاصل از عملیات بیمه گری از طریق فروش انواع بیمه نامه ها، این واحدها در ارتباط نزدیک و مستقیم با مشتریان هستند. در بین ارکان شبکه فروش، نمایندگی های بیمه به لحاظ گستردگی جغرافیایی در تمام نقاط کشور و همچنین تعداد زیاد آنها، از اهمیت دوچندانی برخوردار هستند. در واقع می توان گفت که بخش اعظم شبکه فروش هر شرکت بیمه ای را نمایندگی های آن شرکت تشکیل می دهند. بنابراین نمایندگی های بیمه یکی از مهم ترین بخش های شرکت بیمه در ارتباط مستقیم با مشتریان و بیمه گذاران هستند. به همین علت عملکرد آنان می تواند بر بینش و نگرش و درک بیمه گزاران از شرکت بیمه بسیار مؤثر باشد.

 

فشارهای رقابتی بسیاری از شرکت های بیمه گر را وادار به تغییر استراتژی های شرکتی کرده است تا به این ترتیب آنها بتوانند هزینه های عملیاتی خود را کاهش دهند و در عین حال کیفیت خدمات خود را حفظ کرده و آنرا بهبود بخشند. همزمان با رشد و تکمیل سریع بازار مدیران می بایست ابزارهای جدیدی برای کمک به شناسایی شرکت های دارای بهترین موقعیت برای پاسخگویی و پیشرفت در محیط در حال تغییر بیابند. بنابراین ارزیابی عملکرد در صنعت بیمه به عنوان یک هدف بسیار مهم مد نظر بوده و همواره توجه بسیار زیادی را به خود جلب کرده است (Yang, 2006).

 

مفهوم کارایی در اقتصاد، تخصیص مطلوب منابع است. اما از نظر اهداف کاربردی، تعاریف گوناگونی بیان شده است. به طور کلی کارایی معرف نسبت ستاده ها به نهاده ها  در مقایسه با یک استاندارد مشخص است (مهرگان، 1391،ص37).

 

کارایی از جمله معیارهای اساسی جهت سنجش عملکرد سازمانی است که بیانگر نسبت خروجی یک مجموعه به ورودی های آن را نشان می دهد، اما با افزایش تعداد خروجی ها و ورودی ها، اندازه گیری کارایی با شیوه های سنتی بسیار دشوار است، لذا یکی از روش های بسیار کارآمد جهت ارزیابی عملکرد واحدهای مشابه که به دلیل خصوصیات مطلوب، خروجی های گسترده و تحلیل ناکارایی بنگاه ها در بیش از سه دهه اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، روش تحلیل پوششی داده ها می باشد.

 

این روش تعمیم داده شده به گونه ای می باشد که فرآیند های با چند ورودی و خروجی را در بر گرفته و تنها ورودی ها و خروجی های واحد های تصمیم گیرنده واحد های مورد ارزیابی مورد نیاز می باشد. این روش به روش تحلیل پوششی داده ها مشهور شد و از همان سال به عنوان  روشی برای اندازه گیری کارایی در جهان مطرح شد (توکلی، غلامرضا و همکاران،1390).

 

کارایی یک واحد تصمیم گیری حاصل نسبت ستانده  به نهاده آن واحد می باشد. اگر یک واحد تصمیم گیری بتواند با نهاده های ثابت، ستانده های بیشتر یا با نهاده های کمتر، ستانده های ثابت یا بیشتری را تولید کند آن واحد تصمیم گیری از کارایی بالاتری برخوردار خواهد بود. اگر واحد های تصمیم گیری دارای نهاده و ستانده های مختلف باشند برای محاسبه کارایی می توان از تحلیل پوششی داده استفاده کرد (نشاط ،غلامرضا، 1391).

 

 

 

3-1) مقدمه. 58

 

3-2) روش تحقیق.. 58

 

3-3) دسته بندی تحقیق برحسب هدف… 59

 

3-4) دسته بندی تحقیق برحسب نحوۀ گردآوری داده ها (طرح تحقیق) 61

 

3-5) روش های تحقیق آزمایشی.. 62

 

3-6) روش گردآوری اطلاعات… 62

 

3-7) فرآیند ارزیابی عملکرد شعب بانک صادرات… 65

 

3-8) قلمروتحقیق.. 66

 

3-9) روایی تحقیق.. 66

 

3-10) پایایی تحقیق.. 66

 

3-11) مدل مورده استفاده 67

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده 69

 

4-1) مقدمه. 70

 

4-2) ارزیابی و تجزیه و تحلیل نتایج.. 70

 

فصل پنجم: نتیجه گیری وپیشنهادات… 81

 

5-1) مقدمه. 82

 

5-2) پاسخ به پرسش های پژوهش…. 82

 

5-3) نتیجه گیری.. 84

 

5-4) توصیه ها وپیشنهادات برای بانک صادرات… 85

 

5-5) پیشنهادات کلی.. 86

 

5-6) محدودیت های پژوهش…. 86

 

منابع و مآخذ. 87

 

چکیده

 

ارزیابی سنجش کارایی بانک ها در اقتصاد کشور بسیار حائز اهمیت است. در گذشته تحقیقاتی برای ارزیابی بانک ها با استفاده از

http://fumi.ir/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d9%88%d8%aa%d8%a8%db%8c%db%8c%d9%86-%d8%b4%d8%a7%d8%ae%d8%b5-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1%d8%a8/

 تکنیک تحلیل پوششی داده ها (DEA) انجام شده است. درمدل های اساسی تحلیل پوششی داده ها به واحدهای تصمیم گیری به صورت جعبه سیاه نگاه کرده وساختار داخلی آن را در نظر نمی گیرد .در مدل تحلیل پوششی داده هاشبکه ای (DEA NETWORK) برای سنجش کارایی نسبی سیستم با در نظر گرفتن ساختار داخلی آن می باشدو به روابط درون واحدها نیز توجه می کند در تحقیق حاضر به ارزیابی شعب بانک با استفاده از مدل شبکه ای پرداخته شده است که درآن شعب بانک را به دوبخش تجهیر منابع وتخصیص منابع تقسیم می کند وکارایی ونا کارایی هر کدام را ارزیابی نموده وکارایی کلی را نیز مشخص می نماید ودر نهایت با توجه به ناکارایی برخی شعب ودلایل نا کارایی را با توجه به شاخص های بانک تشخیص داده وپیشنهاداتی را برای شعبه مورد نظر ارائه می دهد. همچنین شعب الگو ومرجع را برای شعب ناکارا مشخص می کند. روسای شعب  می توانند با توجه به کارا وناکارا بودن شعب تصمیمات لازم را اتخاذ کنند. 

 

1-1) مقدمه

 

در اقتصاد مبتنی بر بازار،نظام بانکی مسئولیت بسیارسنگینی بر عهده دارد و یکی از مهم ترین اجزای اقتصادی کشور است. بانک ها می توانند با فراهم آوردن سرمایه مالی برای بخش های اقتصادی شرایط مناسبی را برای سرمایه گذاری فراهم کنند. بانک ها حتی با تأمین اعتبار برای متخصصان می توانند باعث ایجاد فرصت های شغلی جدید و توزیع بهتر درآمد درسطح جامعه شوند.

 

افزون براین، بانک ها با نگهداری پول نقد وتسهیل در نقل انتقال آن حافظ اموال شخصی دولتی ومبادلات داخلی وخارجی هستند بانک ها همچنین به عنوان عامل اجرای سیاست های پولی نقش مهمی در ثبات اقتصادی دارند. تهدیدات و فشارهای ناشی از جهانی شدن ورشد افزون موسسات مالی واعتباری غیر بانکی در سال های اخیر بانک ها را برآن داشت برای بقا ورقابت در بازار با ایجاد مراکز تحقیقات وانجام فعالیت های پژوهشی در زمینه وضعیت خود در مقایسه با سایر بانک ها نسبت به بهبود عملکرد خود در بازار داخلی وخارجی اقدام نمایند و از آن جایی که بانک هاازنهادهای بسیارمهم ورکن اساسی سیستم مالی هراقتصاد به شمارمی روند.چنانچه عملیات بانک هابه صورت کاراانجام شودخواهند توانست بسترلازم رابرای توسعه اقتصادی فراهم کنندامااگرشیوه به کارگیری نهاده به صورت نامطلوب انجام گیردنه تنهاموجب رشدوتوسعه اقتصادی نمی شود, بلکه باعث بروز بحران در جامعه می شود. بنابراین این پرسش همواره دربارۀعملکردبانک هادراقتصادمطرح است که این نهادهادریک اقتصادبه چه میزان ودرچه کارایی عمل می کنند.

 

یکی از ابزارهای دقیق وعلمی برای سنجش کارایی وارزیابی شعب بانک استفاده از مدل های ریاضی تحلیل پوششی داده ها(DEA) می باشد که یک روش علمی ناپارامتریک می باشد که یا در نظر گرفتن ورودی ها وخروجی ها به ارزیابی واحدهای تصمیم گیری می پردازدوبارویکرد جعبه سیاه عمل می نماید  ساختار داخلی واحدها را در نظر نمی گیرد در مدل تحلیل تحلیل پوششی داده های شبکه ای این مشکل برطرف شده وساختار داخلی نیز مورد توجه قرار می گیرد در تحقیق حاضر به ارزیابی شعب بانک صادرات گیلان با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده های شبکه ای پرداخته خواهد شد .که فصل اول شامل بیان مسئله ، اهمیت وضرورت تحقیق،تعریف مفهومی روش تحقیق ، متغیرهای تحقیق،اهداف تحقیق، اهداف کاربردی،سوالات تحقیق،مروری بر تحقیقات انجام شده و جنبه نوآوری وجدید بودن تحقیق است.

 

1-2) بیان مسئله

 

کارایی بانک ها ونحوۀ محاسبه آن از جمله موضوعات مهمی است که علاوه بر مدیران بانک ها وصاحبان سهام این مؤسسات مالی، مورد علاقه بخش نظارتی ومشتریان استفاده کننده از خدمات بانکی می باشد. باتوجه به چالش های موجود هم چون ورود بانک های خصوصی وافزایش فعالیت های موسسات مالی واعتباری، ارزیابی عملکرد صنعت بانکداری وبررسی روند کارایی این صنعت حائز اهمیت می باشد.کارایی نظام بانکی  در ایران درسطح مطلوب نمی باشد. نارضایتی عمومی مشتریان بانکی از عملکرد بانک ها دلیلی براین ادعاست.

 

باگسترش بانکداری الکترونیک ممکن است این تصور به وجود آید که نیاز بانک ها به شعب خود کاهش یافته و آن ها می توانند اقدام به کاهش شعب نمایند.

 

 

 

1-2- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………11

 

2-2- تاریخچه زنجیره تامین……………………………………………………………………………………………………14

 

3- 2- تعاریف مدیریت زنجیره تامین…………………………………………………………………………………………16

 

4-2- دیدگاههای رایج درمدیریت زنجیره تامین………………………………………………………………………..  20

 

5-2- چارچوبهاوفرآیندهای مدیریت زنجیره تامین………………………………………………………………………20

 

6-2- معیارهای ارزیابی عملكرد زنجیره تامین…………………………………………………………………………….22

 

7-2- تکنیکهای بهینه سازی تدارکات………………………………………………………………………………………..25

 

1-7-2- معیارهای مالی……………………………………………………………………………………………………………..26

 

2-7-2- استراتژیهای قراردادهای تدارکات………………………………………………………………………………….27

 

1-2-7-2- تاثیربرگردش وجوه…………………………………………………………………………………………….. ……28

 

2-2-7-2- روندتقاضا………………………………………………………………………………………………………………. 29

 

3-7-2-  استراتژیهای مدیریت ارتباط تامین کننده. …………………………………………………………………..29

 

1-3-7-2- روش عمومیSRM……………………………………………………………………………………………… ….29

 

2-3-7-2-  استراتژیهای بخش بند ی تامین کننده……………………………………………………………………….. 30

 

3-3-7-2-  انتخاب صحیح تامین کننده……………………………………………………………………………………… 31

 

4-3-7-2- درک قیمت گذاری………………………………………………………………………………………………….. 31

 

5-3-7-2- کنترل کیفیت…………………………………………………………………………………………………… ………31

 

8-2- كارت امتیازی متوازن………………………………………………………………………………………………………33

 

9-2- تحولات كارت امتیازی متوازن………………………………………………………………………………………….35

 

10-2- مناظركارت امتیازی متوازن…………………………………………………………………………………………….36

 

11-2- توازن درمیان كارت امتیازی متوازن…………………………………………………………………………………40

 

12-2- تعداد مناظردریك كارت امتیازی متوازن…………………………………………………………………………..41

 

13-2- كارت امتیازی متوازن ابزاری برای بهینه سازی………………………………………………………………….43

 

14-2 – مروری برتحقیقات پیشین……………………………………………………………………………………………..48

 

1-14-2- تحقیقات خارجی…………………………………………………………………………………………………. ……48

 

2-14-2- تحقیقات.داخلی…. ………………………………………………………………………………………………52

 

15-2- معرفی.شرکت.پاکشو……………………………………………………………………………………………………..58

 

فصل.سوم: روششناسی تحقیق

 

1-3- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………62

 

2-3- فرآیندتحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..62

 

3-3-  روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………64

 

4-3- جامعه ونمونه آماری……………………………………………………………………………………………………….64

 

5-3- ابزارجمع آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………66

 

6-3- روایی و پایایی پرسشنامه…………………………………………………………………………………………………67

 

7-3-  روش تجزیه وتحلیل اطلاعات………………………………………………………………………………………..68

 

فصل چهارم: تجزیه وتحلیل داده ها

 

1-4- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………71

 

2-4- توصیف جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………..71

 

1-2-4- توصیف جامعه آماری برحسب جنسیت…………………………………………………………………………. 71

 

2-2-4-توصیف جامعه آماری برحسب تحصیلات……………………………………………………………………… 72

 

3-2-4- توصیف جامعه آماری.برحسب سن……………………………………………………………………………….. 73

 

4-2-4- توصیف جامعه آماری برحسب حوزه فعالیت………………………………………………………………….. 74

 

3-4-توصیف آماری داده های تحقیق………………………………………………………………………………………  76

 

1-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال اول……………………………………………………………………………….. 76

 

2-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال دوم……………………………………………………………………………….. 77

 

3-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال سوم………………………………………………………………………………. 81

 

4-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال چهارم……………………………………………………………………………. 83

 

5-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال پنجم ………………………………………………………………………..89

 

6-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال ششم…………………………………………………………………………….. 92

 

7-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال هفتم……………………………………………………………………………… 93

 

8-3-4- توصیف آماری مربوط به سوال هشتم…………………………………………………………………………….. 97

 

4-4- آزمون فرضیات…………………………………………………………………………………………………………….100

 

فصل پنجم: نتیجه گیری وپیشنهاد                                                                                    

 

1-5- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………….111

 

2-5-بررسی فرضیات تحقیق………………………………………………………………………………………………….111

 

3-5- محدودیتهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………114

 

4-5- بحث ونتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………….115

 

5- 5- پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی……………………………………………………………………………………….118

 

منابع وماخذ

 

منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………119.

 

پیوستها ………………………………………………………………………………………………………………………………125.

 

پرسشنامه………………………………………………………………………………………………………………………………126

 

Abstract……………………………………………………………………………………………………………………………133

 

 

http://tinoz.ir/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a8%d9%87%d9%8a%d9%86%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d9%8a-%d8%b3%d9%8a%d8%b3%d8%aa%d9%85-%d8%aa%d8%af%d8%a7%d8%b1%da%a9%d8%a7%d8%aa-%d8%a8%d8%b1/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                               شماره صفحه

 

 

 

جدول 1-2- برخی تعاریف ازمدیریت زنجیره تامین……… ………………………………………………………………………19

 

جدول 2-2- مرور برخی از تحقیقات انجام شده ……………………………………………………………………………..57

 

جدول 1-4- ترکیب جامعه آماری برحسب جنسیت……………………………………………………………………………………71

 

جدول 2-4- ترکیب جامعه آماری برحسب میزان تحصیلات…….. …………………………………………………………………72

 

جدول 3-4- ترکیب جامعه آماری برحسب سن ……………………………………………………………………………………..73

 

جدول 4-4-ترکیب جامعه آماری برحسب حوزه فعالیت …………………………………………………………………………….75

 

جدول 5-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال اول………………………………………………………….. 76

 

جدول 6-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال دوم……………………………………………………………………………………………………. 78

 

جدول 7-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال سوم……………………………………………………………………………………………………. 81

 

جدول8-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال چهارم………………………………………………………………………………………………….. 84

 

جدول9-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال پنجم ……………………………………………………………………89

 

جدول10-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال ششم……….. ………………………………………………………………….92

 

جدول11-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال هفتم ………………………………………………………………….94

 

جدول12-4- خلاصه جواب نمونه آماری به سوال هشتم………. …………………………………………………………………98

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

 

عنوان                                               شماره صفحه

 

نمودار 1-4- ترکیب جامعه آماری برحسب جنسیت ………………………………………………………………………..72

 

نمودار 2-4- ترکیب جامعه آماری برحسب میزان تحصیلات …………………………………………………………….73

 

نمودار 3-4- ترکیب جامعه آماری برحسب سن ………………………………………………………………………………74

 

نمودار 4-4- ترکیب جامعه آماری برحسب حوزه فعالیت …………………………………………………………………75

 

نمودار5-4- پراکندگی پاسخ سوال اول برحسب گزینه ها …………………………………………………………………77

 

نمودار6-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری را به سوال میزان اهمیت قابل اطمینان بودن تحویل توسط تامین کننده ها     ………………………………………………………………………………………………………………………..78

 

نمودار7-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری را به سوال میزان اهمیت کیفیت مواد تامین‌شده توسط
تامین‌کننده ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………79

 

نمودار8-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت کیفیت خدمات تامین کننده ها                                   …………79

 

نمودار9-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت قیمت تامین کننده ها               ……………………..80

 

نمودار10-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت مشارکت با تلاشهای تحقیق وتوسعه                                .80

 

نمودار11-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت سیستم مدیریت کیفی تامین کننده درارزیابی کیفیت مواد تامین کننده ……………………………………………………………………………………………………………………………..82

 

نمودار12-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت گواهی های اخذشده درارزیابی کیفیت مواد تامین کننده …………………………………………………………………………………………………………………………..82

 

نمودار13-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت کیفیت نمونه های محصول درارزیابی کیفیت مواد تامین کننده       ………………………………………………………………………………………………………………….83

 

نمودار14-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت همکاری باتحقیق وتوسعه درمجموعه ابزارهای داخلی                 …………………………………………………………………………………………………………………………..85

 

نمودار15-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت افزایش کارایی کارکنان درمجموعه ابزارهای داخلی ………………………………………………………………………………………………………………………………85

 

نمودار16-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت خرید در زمانهای مزایده درمجموعه ابزارهای داخلی …………………………………………………………………………………………………………………………..86

 

نمودار17-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت به حداقل رساندن دوره زمانی دریافت سفارش خرید تا ارائه سفارش خریداز تامین کننده درمجموعه ابزارهای داخلی             ……………………………………86

 

نمودار18-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت بهینه سازی تعداد قراردادها درمجموعه ابزارهای داخلی           …………………………………………………………………………………………………………………………..87

 

نمودار19-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت بهینه سازی تعداد تامین کننده ها درمجموعه ابزارهای داخلی …………………………………………………………………………………………………………………..87

 

نمودار20-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت تاکید بر اهمیت ارتباط با تامین کنندگان درمجموعه ابزارهای داخلی ……………………………………………………………………………………………………88

 

نمودار21-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اهمیت به حداقل رساندن مخارج مستقل درمجموعه ابزارهای داخلی …………………………………………………………………………………………………………………..88

 

نمودار22-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان تاکید برابزارها واسلوبشناسی انتخاب تامین کنندۀ درست درارتباط با تامین کنندگان …………………………………………………………………………………………….90

 

نمودار23-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان تاکید توسعه تامین کننده درارتباط با
تامین کنندگان ……………………………………………………………………………………………………………………………………..90

 

نمودار24-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان تاکید برتحلیل مخارج درارتباط با
تامین کنندگان                                          …………………………………………………………………………………………………………………………………….91

 

نمودار25-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان تحلیل بازاردرارتباط باتامین کنندگان              …………91

 

نمودار26-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان تاکید بر ابزار پشتیبانی درتوسعه
 تامین کنندگان ………………………………………………………………………………………………………………………………………92

 

نمودار27-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال ششم      ……………………………………………………………93

 

نمودار28-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان همکاری تامین کنندگان با فعالیتهای تحقیق
وتوسعه ……………………………………………………………………………………………………………….95

 

نمودار29-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان همکاری با برنامه ریزی استراتژیک
تامین کنندگان                                          ………………………………………………………………………………………………………………………………………95

 

نمودار30-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان مشارکت دوطرفه دردانش وفن کاربین شرکت و تامین کنندگانش ……………………………………………………………………………………………………………………….96

 

نمودار31-4-  توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان همکاری براساس درک همکاری و اهداف دوجانبه                      ………………………………………………………………………………………………………………………………………96

 

نمودار32-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان همکاری شرکت و تامین کنندگانش، هردو،درجهت موفقیت دیگری. ………………………………………………………………………………………………………………….97

 

نمودار33-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان اعتماد …………………………………………………..98

 

نمودار34-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان رفتارفرصت طلبانه تامین کنندگان                   …………….99

 

نمودار35-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان رفتارفرصت طلبانه شرکت                  ……………………..99

 

نمودار36-4- توزیع پاسخهای جمعیت آماری به سوال میزان شفافیت درتعامل         …………………………………100

 

 

 

فهرست اشکال

 

عنوان                                               شماره صفحه

 

 

 

شکل 1-2- تعاریف مختلف مدیریت زنجیره تامین …………………………………………………………………………17

 

شکل 2-2- تكامل دیدگاهای مدیریت زنجیره تامین          ………………………………………………………………………..20

 

شکل3-2- چارچوب مدیریت زنجیره تامین : عناصروتصمیمات(احمدی کهنعلی، 1387)                      ……………………….21

 

شکل‏4‑2- چهارمنظركارت امتیازی متوازن ( (Kaplan et al,2005 ……………………………………………….38

 

شکل 1-3-  فرآیند تحقیق                                 ……………………………………………………………………………………………………………63

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

 

سازمانها راه حلهای زیادی را برای مشکلات زنجیره تامین پیدا کرده اند. این راه حلها طیف گسترده ای از مفاهیم را در بر می گیرند.  طراحی و عرضه قطعات، مدیریت عرضه کنندگان، مدیریت ارتباطات بین عرضه کنندگان و ارتبـــاط سازمان با عرضه کنندگان ، مدیریت و برنامه ریزی سیستم های تولیدی، مدیریت موجودی ، به کارگیری سیستم های ERP  و MRP بخشی از این حوزه هاست.

 

 هدف از همه این تلاشها و به کارگیری این سیستمها بهینه سازی فرآیند مدیریت زنجیره تامین سازمانهاست. هر نوع از بهینه سازی مستلزم روش و فرآیندی در ارزیابی عملکرد سازمانهاست. بدون ارزیابی عملکرد زنجیره تامین، بهینه سازی این فعالیتها غیر ممکن است.

 

در تحقیق توصیفی، کاربردی و تک مقطعی پیش رو محقق کوشیده است بهینه سازی عملکرد زنجیره تامین را با استفاده از روش کارت امتیازی متوازن  انجام دهد. از این رو با توزیع پرسشنامه ای 8 سوالی بین 208 نفر از مدیران و کارشناسان زنجیره تامین شرکت پاکشو به بررسی بهبود عملکرد زنجیره تامین شرکت پاکشو با کمک کارت امتیازی متوازن پرداخته است.

 

نتایج تحقیق نشان می دهد که در زنجیره تامین شرکت پاکشو، کیفیت، مهمترین فاکتور برای ارزیابی عملکرد تامین کننده است. همچنین گواهی های سیستم مدیریت کیفیت (ایزو) تامین کننده، مهمترین شاخص کیفیت تولید ضمن انتخاب تامین کنندۀ جدید است علاوه بر آن فعالیتهای مدیریت ارتباطی تامین کننده، موثرترین ابزار برای دستیابی به عملکرد زنچیره تامین در شركت پاكشو است  و ارتباطات بلندمدت، مهمترین عامل در  بهینه سازی مدیریت ارتباطات در زنجیره تامین می باشد.

 

واژه کلیدها: کارت امتیازی متوازن- بهینه سازی تدارکات- مدیریت زنجیره تامین- شرکت پاکشو

 

 

 

 

 

 

فصل اول       کلیات تحقیق             فصل اول: کلیات تحقیق

 

 

 

1-1-مقدمه

 

   اخیراً توجه به مدیریت زنجیره تامین و اجزاء و فرآیند های تامین در مقالات مدیریت وتجارت به حد قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.

 

در دهه 1990 کارخانجات زیادی برای دست یافتن به شراکت با تأمین کنندگان خود به منظور ارتقاء دادن عملکرد و افزایش توان رقابتی تلاش زیادی از خود نشان دادند.

 

به طور فراینده ای به عملیات  تامین به چشم یک مبحث استراتژیک نگریشته می شود. در تشکیلات اقتصادی کارخانجات روابط بین خریداران و تأمین کنندگان به حد بالایی از توجه رسیده است. چنانچه مبنای این روابط بلند مدت در نظر گرفته شود. زنجیره تأمین به یکی از محکم ترین سدها در برابر ورود رقبا تبدیل می شود.

 

تحقیق پیش رو به منظور ارائه رهنمودهایی برای درک بیشتر سیستم تامین و تسهیل نمودن بهینه سازی تامین، ارائه گردیده است. لذا جنبه های مختلف سیستم تامین و ارتباطات بین آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

 

در این فصل ازتحقیق، محقق به طور خلاصه و با توجه به موضوع تحقیق، به بیان مساله اصلی پژوهش و ضرورت انجام تحقیق پرداخته، سپس سوالات واهداف اساسی ازانجام تحقیق را ارائه نموده ودر پایان تعریف اصطلاحات و واژه های تخصصی را مطرح می­نماید.

 

 

 

 

2-1-بیان مساله

 

بطور جاری، گرایش نتیجه گیری در شركتهای های مختلفی مورد توجه قرارگرفته است . علاوه براین، ارزش تامین استراتژیک، توسط انجمن های علمی شناسایی شده است(مانند Cox، 1996، Anderson، 1998، Chen و همکاران، 2004؛ Kerkhoff، 2005؛ Dimitri و هنri ان، 2004؛ ایی شده است(مانند کل موفقیتهای کارخانه، توزیع شده است. مکاران، 2006). آنها به جنبه های مختلف تامین  علاقه وافری داشته و راه حل های نوآورانۀ جدیدی را به منظور ایجاد مزیتهای رقابتی تر از طریق فعالیت تامین، مورد پژوهش قرار داده اند. از طرفی مزیتهایی که می توان از طریق تامین استراتژیک بدست آورد، چشمگیر هستند ، از بهبود وضعیت مالی شركت گرفته تا مشارکت در تحقیق و توسعه و بهینه سازی فرآیندهای ساخت (Kerkhoff، 2005).

 

اگرچه، بهینه سازی عملکرد تامین بطور گسترده ای مورد بحث قرار گرفته است (Buchanan,2008) زمینۀ ارزیابی عملکرد تامین ، فقط بصورت خلاصه در انجمنهای علمی مورد بحث قرار گرفته است. بایستی خاطرنشان کرد که ارزیابی عملکرد ضروری است، چرا که رهنمودی را برای توسعۀ استراتژی بهینه سازی ارائه کرده و به همین ترتیب شالوده ای را برای محک زدن فرصتها ایجاد می کند.

 

بطور تاریخی، سیستمهای ارزیابی عملکرد، برمبنای سیستمهای مدیریت حسابداری بوده اند، که در ابتدا براساس نتایج عملکرد مالی کارخانه می باشند.. كه برمبنای این روش، توسط Anthony در زمانی که مدیریت کنترل، برنامه ریزی استراتژیک و کنترل عملیاتی برای شناسایی هدف گذاری شده بودند، توسعه داده شده اند. بهرحال، Anthony (1965)، کنترل عملیاتی و برنامه ریزی استراتژیک را بخاطر سوالات پیچیده تر بودن نادیده گرفته و عمدتاٌ بر مدیریت کنترل تمرکز داشته است.

 

چارچوب کارت امتیاز متوازن (BSC)، توسط Kaplan و Norton (1992)، معرفی گردید که تلاشی برای یکپارچه سازی همۀ ابعاد بوده است، و از اهمیت بالایی برای مدیریت عملکرد برخوردار بوده است. به این دلیل کارت امتیاز متوازن ، یکی از قابل دسترس ترین روشهایی است که چشم انداز استراتژی یک کارخانه یا یک واحد تجاری را ارائه می کند. بنابراین، انتظار داریم که کارت امتیازی متوازن ، چارچوبی مرتبط برای تحقیق تامین استراتژیک باشد و به همین ترتیب شالوده ای برای ارائۀ رهنمودهای بهینه سازی تامین باشد. بهرحال، در همین زمان، ما قصد داریم تا این مطلب را در این پایان نامه تحقیق کنیم که: BSC میتواند چشم انداز کاملی از  استراتژی تامین کارخانه را ارائه کند و اگر که هیچگونه فاکتور مهمی هم یافت نشود، اهمیت استراتژیکی در درك مفاهیم تامین خواهد داشت که در سیستم ارزیابی عملکرد ارائه نشده است. کارخانه ها هنوز هم در اجرای سیستمهای ارزیابی عملکرد به دلیل فقدان درک سیستم تامین، شرکای خارجی آن و فاکتورهای نفوذی داخلی و خارجی کارخانه، اداره کنندگان ابتدایی عملکرد تامین کدامها هستند، چه مواردی بر عملکرد تاثیر گذاشته و آن را تغییر می دهد، با مشکلاتی مواجه هستند. در این مورد، حتی پیشرفته ترین سیستم ارزیابی، نتایج دلخواه را ایجاد نخواهد کرد

 

بنابراین، می توان نتیجه گیری کرد که حتی اگر ارزیابی عملکرد یک ابزار کاملاٌ سودمند باشد ، فقدان آگاهی در مورد فعالیت تامین بعنوان یک سیستم و روابط بین فاکتورهای مختلف دراین سیستم، از اجرای موفق عملکرد سیستمهای ارزیابی ، پیشگیری می کند.

 

پس کارت امتیاز متوازن (BSC)، چارچوبی است برای اجرای سیستم ارزیابی عملکرد، که به دلیل کاربرد وسیع و قابلیت انعطاف، مزیتهای مهمی بر سایر چارچوبهای ارزیابی عملکرد دیگر دارد. (Dixon، 1990؛ Kaplan و Norton، 1992؛ Maskel، 1992؛ Kaplan و Norton، 1996، Beathem و همکاران، 2004). بنابراین، BSC می تواند چارچوبی مناسب برای تحلیل عملکرد تامین باشد.

 

اگر به عمومی ترین مشکل در تامین برگردیم ” یافتن تعادل بین هزینه و کیفیت” این موضوع مفهومی از اهمیت بالایی در مورد شناسایی عوامل موثر درعملکرد تامین، تنظیم اهداف و تفسیر نتایج برخوردار است. می توان انتظار داشت که به دلیل این موضوع مفهومی ، ” یافتن تعادل بین هزینه و کیفیت” ، پیچیدگی ارزیابی عملکرد افزایش می یابد. بنابراین، درک تامین بعنوان یک سیستم، حتی مهمتر است تاکید بر درک عمیق تدارکات بعنوان یک سیستم، سوالات زیر ایجاد شده، و شالوده ای را برای تحقیق ایجاد می کنند.اولاٌ، شناسایی سیستم تدارکات، بخشهای آن، روابط بین آنها و اصول فعالیتی آنها برای ایجاد یک سیستم ارزیابی عملکرد تامین، الزامی است. بعنوان ابزار ارزیابی عملکرد، مخصوصاٌ تراز برگۀ ارزشیابی، بعنوان ابزار خلاصه شده ای برای سیستم تدارکات در نظر گرفته می شود. سیستم تدارکات، یک سیستم بسیار پیچیده است که از سهامداران متعدد داخلی و خارجی و سایر فاکتورهای تاثیر گذار برخوردار است که می توانند بعنوان تعدیل کنندۀ روابط در سیستم تداراکات در نظر گرفته شوند  .بنابراین، این سوالات ایجاد میشود: 

 

 

 

 

2-3 پیدایش بورس در ایران. 34

 

فعالیت بورس در ایران  را می‌توان به چهار دوره تقسیم  نمود: 35

 

2-4 کار کرد بورس اوراق بهادار. 37

 

2-2-3 مزایای بورس اوراق بهادار. 38

 

الف- مزایای بورس اوراق بهادار از دیدگاه اقتصاد كلان. 38

 

ب- مزایای بورس اوراق بهادار از دیدگاه واحدهای اقتصادی(شركت‌های سرمایه‌پذیر) 39

 

ج- مزایای بورس اوراق بهادار از دیدگاه سرمایه‌گذاران. 39

 

2-5  چارچوب نظری.. 40

 

2-2-5  تجزیه و تحلیل شرکت.. 41

 

2-2- 6 نظریه تکنیکال. 42

 

2-2-7 نظریه مدرن پرتفولیو. 44

 

استراتژی معکوس… 45

 

استراتژی مومنتوم. 45

 

2-6  فرضیه بازار کارا  در کشور های در حال توسعه. 46

 

2-7  پیشینه تجربی.. 51

 

2-2- 3 نو آوری و تازگی تحقیق. 65

 

فصل سوم روش اجرای تحقیق. 66

 

3-1 مقدمه. 67

 

3-2 روش تحقیق. 67

 

3-3 جامعه آماری و نمونه گیری.. 68

 

3-4  روش و ابزار جمع آوری داده ها 69

 

3-5 روش تجزیه و تحلیل داده ها 70

 

فصل چهارم تجزیه و تحلیل آماری.. 71

 

4-1 مقدمه. 72

 

4-2  آمار توصیفی.. 72

 

4-3  آمار استنباطی.. 73

 

آزمون دیکی- فولر تعمیم یافته. 82

 

فرضیه اول. 82

 

فرضیه دوم. 84

 

فصل پنجم ﺑﺤﺚ و ﻧﺘﯿﺠﻪگیری.. 87

 

5-1 بحث و نتیجه‌گیری.. 88

 

5-2 ﻧﺘﺎﯾﺞ و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی ﭘﮋوﻫﺶ… 89

 

5-3 موانع تحقیق. 91

 

فهرست منابع فارسی.. 128

 

فهرست منابع انگلیسی.. 131

 

چکیده انگلیسی.. II

 

عنوان به انگلیسی.. I

 

چکیده

 

بورس اوراق بهادار بخاطر نقشی که در تخصیص منابع مالی دارد به‌عنوان یکی از عامل‌های رشد اقتصادی بحساب می‌آید اما این زمانی است که این بازار از کارایی لازم برخوردار باشد. کارایی بورس اوراق بهادار در سه شکل مطرح می‌شود، کارایی در شکل قوی، نیمه‌قوی و در شکل ضعیف. کارایی در شکل قوی و نیمه قوی خاص کشورهای صنعتی و پیشرفته است در این کشورها بعلت ساختار اقتصادی محکم و توسعه یافته و نیز سیستم اطلاع رسانی قوی بازار بورس هم از کارایی و انسجام لازم برخوردار است. ولی در کشورهای جهان سوم بعلت فقدان یا نقص در سیستم اطلاع رسانی و نیر ضعف ساختارهای اقتصادی بورس اوراق بهادار یا فاقد کارایی است و یا ممکن است گاهی کارایی در شکل ضعیف داشته باشد. این تحقیق در صدد آن است فرضیه بازار کارا را در بورس اوراق بهادار تهران را آزمون نماید. برای این منظور جامعه آماری مورد نظر یعنی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را در قالب دو شاخص کل و شاخص بازده – قیمت مورد بر رسی قرار می‌دهد.  داده‌های موردنظر طی 11 سال ( 1390- 1380 ) که بالغ بر 5172 می باشد برای  تحلیل های آن ها از  دو نرم افزارeviews  برای آزمون فرضیه‌ها و نرم‌افزار spss برای تعیین شاخص‌های آماری استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می‌دهد بورس اوراق بهادار تهران حرکت نامانایی نداشته و فاقد کارایی حتی در شکل ضعیف است و این بر آن دلالت دارد که  بورس اوراق بهادار تهران فاقد پردازش اطلاعات لازم بوده و ویژگی‌های بازار رقابت کامل را ندارد.

http://tinoz.ir/%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d9%81%d8%b1%d8%b6%db%8c%d9%87-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a8/

 

 

کلید واژه ها: نامانایی، فرضیه بازار کارا، کارایی، شاخص کل و شاخص بازده قیمت                                                                                                

 

فصل اول

 

1-1 مقدمه

 

مطالعات و بررسی‌های بعمل آمده نشان می‌دهد بورس اوراق بهادار در کشورهای جهان سوم به شکل قوی و نیمه قوی کارا نبوده و از گام تصادفی پیروی نمی‌کنند علت آن را بایستی در ساختار ناسالم واحدهای تولیدی و صنعتی و نقص در سیستم اطلاع رسانی دانست. برای آن که بازار سهام کارا باشد علاوه بر آنکه سیستم اطلاعاتی و اطلاع رسانی بایستی جامع و قوی باشد لازم است زیر بخش‌ها و شرکت‌ها و صنایع پذیرفته در بورس هم از کارایی و توانمندی مناسب بر خور دار باشند. کارایی بازار بورس رابطه تنگاتنگ با سیستم اطلاع رسانی دارد انعکاس بموقع و سریع اطلاعات در قیمت گذاری سهام تاثیر داشته و در نتیجه قیمت‌ها به ارزش واقعی و ذاتی  خود نزدیک می‌گردد(منصوری 1388)

 

وجود نامانایی یا کارایی در بورس اوراق بهادار موجب می‌شود تا هم مردم بیشتر به طرف این بازار روی آورده و اقدام به سرمایه گذاری نمایند و هم این بازار در تخصیص درست منابع خوب عمل کند. از طرف دیگر کارا بودن بازار بورس به کارایی بیشتر اقتصاد ملی دامن می‌زند . از آنجا که بورس اوراق بهادار یکی از متغیرهای کلان اقتصادی است و آبشخور مالی بیشتر فعالیتهای تولیدی و صنعتی به حساب می‌آید کارایی آن به پویایی اقتصاد ملی و رشد و توسعه آن کمک می کند. از جانب دیگر چون بورس اوراق بهادار را قلب اقتصاد کشور لقب داده‌اند خوب عمل کردن این بخش نشانه سلامت و کارکرد درست سیستم اقتصادی است(باوندپور، 1389).

 

زمانی که بازار بورس کارا می باشد هم قیمت گذاری سهام بدرستی انجام می گیرد و هم تخصیص سرمایه که مهمترین عامل تولیدی است بخوبی صورت می پذیرد (فرید و همکاران، 1387).

 

کارابودن بورس اوراق بهادار برای سرمایه گذاران و صاحب نظران امور مالی اهمیت خاصی دارد زیرا هم دلالت بر قیمت گذاری عادلانه و واقعی سهام دارد و هم از ویژگیهای بازار رقابتی بر خوردار است. از طرف

 

دیگر هر چه کارایی بورس اوراق بهادار افزایش پیدا کند اطمینان سرمایه گذاران به این بازار بیشتر و تمایل به سرمایه گذاری در آن بالا می رود (ادری،1380 ).

 

یکی از موضوعاتی که همواره در مورد بورس اوراق بهادار مطرح می گردد فرضیه کارایی بورس اوراق بهادار است که به عنوان زیر بنایی برای بسیاری از مدلهای مالی مطرح می‌شود. این فرضیه همچنین اساس استراتژی سرمایه گذاری برای بسیاری از سرمایه گذاران و شرکتها است. به عبارت دیگر پذیرش یا عدم پذیرش این فرضیه تأثیر به سزایی در فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاری در این بازار دارد(پالان، 2004 ).

 

فرضیه بازار کارا را فاما ارائه داد. این فرضیه چگونگی واکنش قیمتهای سهام در بازارهای رقابتی نسبت به اطلاعات جدید توصیف می کند. از نظر فاما کارایی بازار سرمایه در صورتی تحقق می یابد که در تنظیم قیمتها در طی زمان بازار از اطلاعات موجود به نحو مطلوب استفاده کند(فاما، 1965 ).

 

جانسون(1978)نیز در تعریف فرضیه بازار کارا اشاره می کند بورس اوراق بهادار را کارا می نامیم که نتوانیم با استفاده از مجموعه اطلاعات خود سود غیر عادی بدست آوریم.

 

قبل از پیدایش فرضیه بازار کارا اعتقاد گروهی از دست اندرکاران بازار بورس این بود که مطالعه تاریخی قیمتها یک روند را به ما نشان می دهد و حاوی اطلاعات مفیدی برای پیش بینی قیمتها در آینده است. معتقدین به این طرز فکر به دلیل اینکه روی نمودار قیمتها تمرکز کردند به چارتیستها معروف بودند.

 

امّا از دهه 1930 مطالعه دیگری در نقطه مقابل این دیدگاه آغاز شد و تأکید اصلی آنها روی تصادفی بودن رفتار قیمتها بود و اینکه قیمتها از روند خاصی پیروی نمی کنند. این جریان بتدریج اعتبار پیدا نمود و وارد مباحث اقتصادی و سرمایه گذاری شد و آن به نظریه رفتار تصادفی قیمتها یا گام تصادفی معروف گردید.و تا قبل از پیدایش فرضیه بازار کارا معتبرترین نظریه در باره بورس اوراق بهادار بود.و حتی نظریه گام تصادفی مبنایی شد برای فرضیه بازار کارا.

 

آزمونهای تجربی نیز اثبات کردند که تغییرات متوالی قیمتها در دوره های کوتاه مدت روزانه، هفتگی و حتی ماهانه مستقل از یکدیگر می باشند. نظریه گشت تصادفی به تغییر تصادفی قیمتها و عدم ارتباط آنها با قیمتهای تاریخی اشاره می کند(فاما و بلوم، 1966).

 

اگر سری زمانی قیمتها بطور تصادفی نوسان کند باید تغییرات قیمتهای سهام کاملا مستقل از اطلاعات تاریخی و قیمتهای گذشته باشد. رفتار گام تصادفی بازده سهام نشانه شکل ضیعیف کارایی بازار اوراق بهادار است.

 

شکل ضعیف معرف گشت تصادفی است و بر اساس آن نمی توان با استفاده از داده های تاریخی روند قیمتهای آینده را پیش بینی نمود(فاما، 1970 ).

 

در یک بازار کارا قیمتها همه اطلاعات مرتیط به خود را منعکس می کند و از این نظر قیمتهای آینده غیر قابل پیش بینی هستند(سنایی، 1372 ).

 

ادامه این مسئله موجب پیدایش فرضیه بازار کارا گردید.در خصوص فرضیه بازار کارا بایستی اشاره کنیم، فرضیه بازار کارا بر می گردد بسال 1565 زمانی که یک ریاضی دان ایتالیایی بنام کار دانو  کتابی تحت عنوان شانس برابردر بازی ها نوست و در آن اشاره می کند ،اصول اساسی حاکم بر بازی قمار شرایط برابر است . از این تاریخ ببعد افراد زیادی به بررسی پیرامون  این موضوع پرداختند و در اینجا به برخی از آن ها اشاره می گردد .

 

در سال 1889جورج گیبسون کتابی تحت عنوان بازارهای کارا در لندن و نیویورک نوشت و در آن اشاره نمود سهام در بازار های آزاد بیشتر شناخته می شوند .

 

در سال 1962پاول کوتنر نتیجه گرفت ،بازار سهام گام تصادفی ندارد.

 

در سال 1964الکساندر نوشت صنایع بطرف گام تصادفی حرکت نمی کنند .

 

در سال 1964 فاما،استینگر،الکساندر و مور فرضیه گام تصادفی را در بازار های سهام بیان کردند.و استینگر بر اساس آزمونی نشان داد قیمت ها ی سهام از گام تصادفی تبعیت نمی کنند .

 

در سال 1965 فاما فرضیه بازار کارا را برای اولین بار تعریف نمود .

 

در سال 1966 فاما و بلوم به محاسبه درجه استقلال قیمت ها در بازار سهام پرداختند.

 

در سال 1967 هاری رابرت فرضیه بازارکارا را بین دو وضعیت ضعیف و قوی تشخیص داد.

 

در سال 1969 فاما ،فیشر و جانسون دو باره فرضیه بازار کارا را با آزمون ها یی تایید کردند.

 

1970 فاما در مقاله ای تحت عنوان کارایی بازار های سرمایه نوشت این بازار ها اطلاعات موجود را بطور کامل منعکس می کنند.

 

1988 فاما و فرنج خود همبستگی بالایی برای بازده بازارسهام بیش از یک سال یافتند .

 

در سال 1988 مک کینلی فرضیه گام تصادفی را برای بازده هفتگی بازار سهام با آزمون نسبت واریانس رد کردند.

 

1989 ارن و شین دریافتند که وابستگی متقابل بالایی بین بازار های سهام ملی وجود دارد ،و نتایج حاصله نشان می دهد سازگاری بین بازار های بورس بین المللی از نظر اطلاعاتی وجود دارد .

 

1990 لافوت و ماسکین نشان دادند فرضیه بازار کارا ممکن است در شرایط رقابت غیر کامل شکست بخورد .

 

1998 داو و گوتن رابطه بین کارایی بازار سهام با کارایی اقتصادی بیان کردند.

 

در2006 بلاکی رفتار تصادفی قیمت ها را بر آورد نمود ودر همین سال توت و کریتنرنشان دادند افزایش آشکاری در کارایی بازار بورس نیویورک وجود دارد .بدین ترتیب فرضیه بازار کارا در ادبیات مالی و اقتصادی جا باز می کند و روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

 

فرضیه بازار کارا اشاره می کند حرکت قیمتها در بورس اوراق بهادار از گام تصادفی پیروی می کند. فاما بازار سهام را از نظر کارایی به سه دسته تقسیم می کند. 1) ضعیف، 2) نیمه قوی 3) قوی و با توجه به این سه شکل بازار اطلاعات مربوط به قیمتها را دسته بندی می نماید.