1. 1. . سلیمان عن ابی عبدالله (ص) :«قضی علی (ع) فی ثلثله وقعواعلی امره فی طهرواحد وذلک فی الجاهلیه ↑

 

1. 1. ۱- آیت ا… سید محمد موسوی بروجردی و آیت ا… تبریزی، استفتاء پژوهشکده ابن اسینا، روش های نوین تولید مثل انسانی از دیدگاه فقه و حقوق، سال ۱۳۸۲ ، ص ۳۹۲ و ۴۰۷؛ آیت ا… خویی به نقل از محمد مؤمن، همان، ص ۶۳٫ ↑

 

1. 1. 1. ۱- عبارت است از آن که به زنش بگوید «انت علی کظهر امی» یعنی تو نسبت به من مانند پشت مادرم هستی که اعراب جاهلیت با این سخن زوجه را در حکم مادر و موجب حرمت ابدی همسر خود می‌دانستند که آیه شریفه ۲ سوره مجادله برای رد آن وارد شده است. ↑

      

   

 

1. 1. ۲- سوره بلد آیه ۳٫ ↑

 

1. 1. ۳- آیت ا…. خلیل قبله ای، بررسی مسائل فقهی و حقوقی انتقال جنین، همان، صص ۲۶۹ – ۲۷۰٫ ↑

 

1. 1. ۴- شهیدی، دکتر مهدی، همان ، ص ۱۸۴٫ ↑

 

1. 1. شهیدی؛ دکتر مهدی، بررسی ابعاد حقوق و اهدا ی انتقال جنین ،مجموعه مقالات حقوقی،۱۳۸۷ ، ص ۱۹۷، ۱۹۸٫ ↑

 

1. 1. مؤمن؛ آیت ا… محمد، سخنی درباره تلقیح، روش های نوین تولید مثل انسانی از دیدگاه فقه و حقوق،سال ۱۳۸۲ ،ص ۶۳٫ ↑

 

1. 1. همان منبع، ص ۶۳٫ ↑

 

1. 1. انطباق دارد با قاعده ی الزرع لزارع ولو کان غاصبا. ↑

 

1. 1. مهرپور؛ حسین، مباحثی از حقوق زن از منظر حقوق داخلی، مبانی فقهی و موازین بین‌المللی، مؤسسه‌ انتشارات اطلاعات، ص ۳۸۴٫ ↑

 

1. 1. مرقاتی؛ سید طه، همان، ص ۱۴۲٫ ↑

 

1. 1. مرسی؛ محمد، الانجاب الصناعی، ص ۳۷۹، ( به نقل از سید طه مرقاتی، منبع پیشین، ص ۱۴۲). ↑

 

1. 1. سوره فرقان، آیه ۵۴٫ ↑

 

1. 1. سوره انسان، آیه ۲٫ ↑

 

1. 1. ۱- کاتوزیان ؛ ناصر ، درسهایی از شفعه ، وصیت ، ارث ، کتاب سوم ،نشر میزان ، پائیز ۱۳۸۱، ص ۱۱ . ↑

 

1. 1. ۲- امامی ؛ سید حسین ، حقوق مدنی ، ج ۳ ،انتشارات اسلامیه ،سال ۱۳۷۵، ص ۱۶۹ . ↑

 

1. 1. ۱- منبع قبلی ، ص ۱۷۰ . ↑

 

1. 1. ۲-همان ، ص ۲۱۶ . ↑

 

1. 1. حمدالهی، عاصف، روشن، محمد، بررسی تطبیقی فقهی و حقوقی قرارداد استفاده از رحم جایگزین، ص ۲۴۵ ↑

 

1. 1. نجفی ، محمدحسن، جواهر الکلام، بیروت: داراحیاء التراث العربی، ۱۹۸۱م ، ج۲۹، ص ۳۹٫ ↑

 

1. 1. همان، ج۳۹، صص ۷۹و ۱۰۹٫ ↑

 

1. 1. طباطبایی، سیدعلی، ریاض المسائل فی تحقیق الاحکام بالدلائل ، ج ۱۴، قم : مؤسسه‌ آل البیت (ع)، ۱۴۱۸ ، ص ۴۳۳ ↑

 

1. 1. صفایی ، سید حسین ، قزوینی ، سیدعلی، « ارث کودکان آزمایشگاهی » ، اندیشه‌های حقوقی، شماره ی ۱۱ ، ۱۳۸۵ ، ص ۴۸ ↑

 

1. 1. حمدالهی، عاصف، روشن، محمد، بررسی تطبیقی فقهی و حقوقی قرارداد استفاده از رحم جایگزین، ص ۲۴۸ ↑

 

1. 1. کاتوزیان، ارث، دوره مقدماتی حقوق مدنی ( ارث)، تهران : انتشارات دادگستر، ۱۳۷۶ ، ص ۹۵ و ۹۶ ↑

 

1. 1. روشن، محمد؛ وضعیت طفل متولد از لقاح مصنوعی (‌فصل‌نامه خانواده پژوهشی)؛ ش ۲ ، ۱۳۸۴، ص ۱۸۸ ↑

 

1. 1. باقری نسب، تکتم، رحم جایگزین در درمان ناباروری از دیدگاه پزشکی، فقهی و حقوقی، ص ۱۶۵ ↑

 

1. 1. باقری نسب، تکتم، رحم جایگزین در درمان ناباروری از دیدگاه پزشکی، فقهی و حقوقی، ص ۱۶۵ ↑

 

1. 1. امامی، حسن؛ حقوق مدنی، ج ۳، ص ۱۷۷ ↑

 

1. 1. جعفری لنگرودی، محمدجعفر؛ ارث، ج ۱، ص ۸۵ ↑

 

1. 1. باقری نسب، تکتم، رحم جایگزین در درمان ناباروری از دیدگاه پزشکی، فقهی و حقوقی، ص ۱۶۷ ↑

 

1. 1. لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، ۱۳۶۷، ص ۲۵۲ ↑

 

1. 1. شهیدی، مهدی، وضعیت حقوقی کودک آزمایشگاهی( مجموعه مقالات )، ص ۱۷۰ و ۱۷۱ ↑

 

1. 1. شیخ صدوق(ره)، کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ۱، بیروت: دارصعب و دارالتعارف، ۱۴۰۱ ه، ص ۹۴٫ ↑

 

1. 1. صفایی، سیدحسین، قزوینی، سیدعلوی،« ارث کودکان آزمایشگاهی» اندیشه‌های حقوقی، شماره های ۱۱، ۱۳۸۵ ، ص ۵۶ ↑

 

1. 1. صفایی، سیدحسین، تولید مثل مصنوعی با کمک پزشکی و انتقال جنین در حقوق ایران و فرانسه، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ش ۶۴، ۱۳۸۳، ص ۳۶ ↑

 

1. 1. فیض الهی، نجات، اهدای جنین و دیگر روش های باروری کمکی ، ص ۲۸۰ ↑

 

1. 1. ۱- متوسلی ، دکتر الهه و یاوری ندا ، مقاله رازداری در اهدای گامت ،از کتاب اهدای گامت و جنین ، انتشارات سمیه ، چاپ دوم ، ۱۳۸۵ ، صص ۴۲۰ – ۴۲۱ . ↑

 

1. 1. ۲- کرمی نوری ، رضا و همکاران ، ۱۳۸۳، جنبه‌های روانی ـ اجتماعی ناباروری در ایران،جهاددانشگاهی ،ص ۶۸٫ ↑

 

1. 1. – Shen Field , F,Steele , S.,What are the effects of anonymity and secrecy on the welfare of the child in gamete donation,1977 , P . 392. ↑

 

1. 1. ۱- Baetens p., Devroey p., Camus M., Counseling Couples and Donors for Oocyte Ddonation, Human Reproduction 2000, p . 476. ↑

 

1. 1. صفایی، دکتر سید حسین، نارسایی های قانون ایران درباره ی اهدای گامت و جنین با توجه به حقوق تطبیقی، اهدای گامت و جنین در درمان ناباروری ، انتشارات سمت ، چاپ دوم ،۱۳۸۵ . صص ۱۷۳ – ۱۷۴ . ↑

 

1. 1. ۱- متوسلی ؛ الهه و یاوری ، دکتر ندا، همان صص ۴۲۱-۴۲۲٫ ↑

 

1. 1. ۱- ساروخانی ، باقر، مقدمه ای بر جامعه شناسی خانواده ، سروش، ۱۳۷۶ ، ص ۴۹ . ↑

 

1. 1. متوسلی، الهه و یاوری ، ندا ، همان . ↑

 

1. 1. متوسلی، دکتر الهه، یاوری، دکتر ندا، همان ، ،ص ۴۳۶٫ ↑

 

1. 1. فیض الهی، نجات، اهدای جنین و دیگر روش های باروری کمکی ، ص ۲۹۹ ↑

 

1. 1. فیض الهی، نجات، اهدای جنین و دیگر روش های باروری کمکی ، ص ۳۰۰ ↑

 

1. 1. ۱- جعفری لنگرودی ، دکتر محمد جعفر ، مبسوط در ترمینولوژی حقوق ، جلد سوم ،چاپ سوم ،تهران ، کتابخانه گنج دانش ،۱۳۸۶ ، شماره ۶۰۸۰٫ ↑

 

1. 1. ۲-روحانی ؛ سید محمد صادق ، استفتائات قوه قضائیه ، ۱۳۷۸ ،ص ۱۳۹٫ ↑

 

1. 1. صفایی ، دکتر سید حسین و امامی ، دکتر اسدالله ، همان ، ص ۳۳۱ ↑

 

1. 1. صفایی ؛ دکتر سید حسین ، امامی ؛ دکتر اسدالله ، همان ، ص ۳۳۱٫ ↑

 

1. 1. صفایی، حسین، امامی، اسدالله، همان، ص ۱۵۵ ↑

 

1. 1. کاتوزیان ، دکتر ناصر ، حقوق مدنی ، خانواده ، ج۲ ،شرکت سهامی انتشار ،۱۳۸۳ ، اولاد ، ص ۱۲۹٫ ↑

 

1. 1. ۱-به نقل از جلالیان ؛ محمد تقی ، بررسی حقوقی اجازه رحم در ایران و مطالعه تطبیقی آن با ایالات متحده آمریکا پایان نامه کارشناسی ارشد حقوقی خصوصی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان ، پاییز ۸۶ ، ص ۲۲۸٫ ↑

 

1. 1. ۱-شهیدی ؛ دکتر مهدی ،همان ، مجموعه مقالات حقوقی ، ص ۱۹۷٫ ↑

 

1. 1. ۱- سوره مبارکه نجم ، آیه ۶٫ ↑

 

1. 1. صفایی ، دکتر سید حسین و امامی ؛ اسد ا… ، همان ، ص ۳۵۲٫ ↑

 

 

1. 1. ابراهیمی، سید نصرالله و همکاران، ۱۳۹۲، قرارادهای بالادستی نفت و گاز نظام جمهوری اسلامی ایران و تبیین دلالت­های قانونی و الزامات قراردادهای جدید، سال سوم، ‌فصل‌نامه اقتصاد انرژی ایران، دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی، شماره ۱۰٫

 

1. 1. ابراهیمی، سید نصرالله و همکاران، پاییز ۹۳، اصول قانونی حاکم بر قراردادهای خدماتی بالادستی صنعت نفت و گاز ایران، سال سوم، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، شماره ۱۲٫

 

1. 1. ابراهیمی، سید نصرالله و همکاران، مقررات حاکم بر سرمایه ­گذاری خارجی در پروژه­ های بالا دستی صنعت نفت ایران به ویژه به روش تسهیلات بیع متقابل، سال پانزدهم ، ‌فصل‌نامه علمی- پژوهشی حقوق عمومی، شماره ۴۰٫

   

 

1. 1. ابراهیمی، سید نصرالله، جزوه آموزشی دور نمای صنعت نفت ایران- چالش­ها، راهکارها.

 

1. 1. اخوان، مهدی و همکاران، بهار ۱۳۸۷، بررسی قراردادهای بیع متقابل در صنعت نفت در قالب قاعده غرور، مجله راهبرد یاس، شماره ۱۳٫

 

1. 1. اسعدی، فریدون، ۱۳۹۰، بررسی ظرفیت استخراج نفت خام ایران؛ وضعیت کنونی چشم­انداز ۱۴۰۴، سال هجدم، مجله مجلس و پژوهش، ‌فصل‌نامه مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شماره ۶۶٫

 

1. 1. ایرانپور، فرهاد، ۱۳۸۶، مبانی عمومی قراردادهای نفتی، ‌فصل‌نامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، دوره ۳۷، شماره ۳٫

 

1. 1. بنایی اسکویی، مجید، ۱۳۸۹، مطالعه تطبیقی بطلان اجاره، مجله علمی- پژوهشی حقوق و سیاست، شماره ۲۸، دانشگاه علامه طباطبایی.

 

1. 1. بنایی اسکویی، مجید، ۱۳۹۱، انحلال قهری و اختیاری قرارداد متعذر شده، نشریه دو ‌فصل‌نامه علمی پژوهشی دانش حقوق مدنی، شماره ۲، دانشگاه پیام نور.

 

1. 1. بنایی اسکویی، مجید، بهار و تابستان ۱۳۹۲، تعدیل قرارداد در صورت حدوث تعذر مالی، مجله مطالعات حقوق تطبیقی، دوره ۴، شماره ۱٫

 

1. 1. درخشان، مسعود، ۱۳۹۳، قراردادهای نفتی از منظر تولید صیانتی و ازدیاد برداشت: رویکرد اقتصاد مقاومتی، سال ششم، دو ‌فصل‌نامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی، شماره دوم، پیاپی ۱۲٫

 

1. 1. شیروی، عبدالحسین و همکاران، ۱۳۹۰، مطالعه تطبیقی الزام سهم داخل در قوانین و مقررات ایران و مقررات سازمان تجارت جهانی، مجله حقوقی دادگستری، شماره ۷۴، ۷۵٫

 

1. 1. شیروی، عبدالحسین و همکاران، پاییز و زمستان ۱۳۹۱، سرمایه ­گذاری خارجی در عملیات بالادستی نفت و گاز، مجله علمی پژوهشی حقوق خصوصی، دوره نهم، شماره دوم.

 

1. 1. شیروی، عبدالحسین، ۱۳۸۵، مقایسه قانون برگزاری مناقصات با موافقتنامه ناظر به خریدهای دولتی در سازمان تجارت جهانی، ‌فصل‌نامه مدرس علوم انسانی، دوره ۱۰، شماره۳٫

 

1. 1. علیشیری، بهروز و همکاران، تابستان ۱۳۹۲، تأمین منابع مالی و سرمایه ­گذاری خارجی، مبانی، الزامات، اقدامات و دستاوردها،سال یکم، ‌فصل‌نامه سیاس­ های مالی و اقتصادی، ویژه نامه کارنامه اقتصادی دولت، شماره۲٫

 

1. 1. مشعل، نشریه کارکنان صنعت نفت ایران، ۹ بهمن ۱۳۹۰، شماره ۵۷۹، دوره جدید.

 

1. 1. مشعل، نشریه کارکنان صنعت نفت ایران، ویژه­نامه نوروز، ۱۳۹۰٫

 

1. 1. منتظر، مهدی و همکاران ، پاییز- زمستان، ۱۳۹۲، جایگاه قراردادهای بیع متقابل در پروژه­ های بالادستی نفت و گاز ایران و مقایسه آن با قراردادهای مشارکت در تولید، مجله حقوقی بین ­المللی، شماره ۴۹٫

 

1. 1. منتظر، مهدی و همکاران، ۱۳۹۱، دلایل استفاده از قراردادهای بیع متقابل در بخش بالادستی صنعت نفت و گاز ایران، سال بیست و نهم،مجله حقوقی بین ­المللی، نشریه مرکز امور حقوقی بین ­المللی ریاست جمهوری، شماره ۴۷٫

 

1. 1. میر عباسی، سید باقر، ۱۳۷۷، مسئله قراردادهای بین ­المللی موضوع اصل ۷۷ و ۱۳۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران،مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره ۴۲٫

 

1. 1. میزگرد روح قانون حداکثر، واگذاری مسئولیت پروژه­ ها به کا رآفرینان ایرانی است، شهریور و مهر ۱۳۸۳، ‌فصل‌نامه اقتصاد انرژی، شماره ۶۴-۶۳٫

 

1. 1. نراقی، مهرداد، بهار ۱۳۸۶، قراردادها و توافقنامه­های حقوقی در تامینِ مالیِ پروژه­ای، ‌فصل‌نامه مدیریت پروژه، شماره ۵٫

 

1. نور احمدی، مهدی، صیانت از تولید صیانتی، فراساحل اروند، نشریه شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، شماره ۵۲٫

منابع انگلیسی:

 

1. 1. Abbas Ghandi & C-Y, Cynthia Lin. “An Analysis of Risk and rate of Return to International Oil Companies from Iran’s Buy- Back Service Contracts: The Case of Soroosh and Nowroos”, (http://pubs,itsucdavis, edu/publication_detail.php).

 

1. 1. Cheshire & Fifoot`s, Law of contract, 1976, Butterworth.9th ed, London.

 

1. 1. Derek (Roebuck) ,Law of Contract(Text& Materials), 1974, The Law Book Co. Ltd, Sydney, Melbourne, Brisbane.

 

1. 1. Emeka , J , Nna (2008), Anchoring Stablization Clouses in International Petroleum Contracts, International Lowyer, Vol. 42.

 

1. 1. Honnold (John), Uniform Law for International Sales, 1991, Second Edition, Philadelphia.

 

1. 1. ISSN 1805-3602 .

 

1. 1. Macini , P. and E. Mesini (2011) , The Petroleum Upstream Industry: Hydrocarbons Exploration and Production, in Petroleum Engineering-Upstream, in Encyclopaedia of Life Support Systems, Eolss Publishers, Oxford, UK.

 

1. 1. Maryam Shafiei Khah, Elahe Akhbari, Alireza hasani, Conflict of Laws in International Oil Contracts , 2014, European Online Journal of Natural and Social Sciences, Vol.3, No.3 Special Issue on Environmental, Agricultural, and Energy Science

 

1. 1. OPEC (2012), Annual Statistical Bulletin, Available at: www. Opec.org

 

1. 1. Schlechtrim (Peter), Commentary on the UN Convention on the International, Sale of Goods.

 

1. 1. Second Edition (translated by Geoffrey Thomas), 1991.

 

1. 1. Shafiei Khah, Maryam, Akhbari, Elaheh , Hasani, Alireza.

 

1. 1. Shiravi, Abdolhossein and Ebrahimi, Seyed Nasrollah, “Exploration and Development of iran’s Oil fields through Buy- Back”, Natural Resources forum 30, Blackwell Publishing Ltd, 2006.

 

1. 1. Treitel (G.H), Law of Contract, Sweet & Maxwell, 8th ed, 1991, London.

 

1. Zhiguo Gao, J. S. D, International Petroleum Contracts, Current Trends and New Directions, Graham & Trotman Limited, 1994.

منابع خبری سایت و روزنامه:

 

1. 1. kimiagar85.blogfa.com، یکشنبه ۲۳/۶/۹۳

 

1. 1. vista.ir/article/215569، منبع: شبکه اطلاع­رسانی نفت و انرژی ( شانا )، پنج شنبه ۱۰/۲/۹۴

 

1. 1. خبرگذاری دانشجویان ایران ایسنا، سرویس: اقتصادی- انرژی، کد خبر: ۹۱۰۶۰۱۰۰۰۱۴، یکشنبه ۲۳/۶/۹۳

 

 

1. درخشش ناگهانی یک فکر

شاید بتوان گفت که اکثر ابتکارات و نوآوری­های افراد خلاق، حاصل جرقه­زدن یک فکر جدید در یک حالت غیر قابل انتظار بوده است؛ نظیر کشف قانون وزن حجمی جامدات، توشط ارشمیدس در حمام. البته این امر به شرایط محیط و میزان توجه و دقت به جهان پیرامون نیز بستگی دارد. زمان پیدایش این حالت نا مشخص است؛ به طوری که گاهی ممکن است پس از گذشت چند لحظه، چند ساعت یا چند روز از مرحله قبلی، پیدا شود و گاهی ممکن است سال­ها طول بکشد تا ذهن در­مورد یک مسأله طرح یا راه ­حل جدیدی را پیدا کند؛ در واقع به نظر می­رسد که نمی­ توان با اعمال زور موجب ارائه طرح­های ابتکاری شد؛ یعنی افراد خلاق نمی ­توانند به طور اجباری به خلاقیت بپردازند، ولی داشتن زمینه، موقعیت شناسی، هوشیاری، و استقبال از طرح­های ابتکاری کمک می­ کند تا مرحله خلاقیت آغاز شود (رضائیان ،۱۳۸۳،صص ۱۱۳ الی ۱۱۷).

 

۱۴- ۲- ۲- سطوح خلاقیت

 

بر اساس پیوستاری از تحلیل­گرایی تا واقعیت­گرایی، دو سطح خلاقیت شامل خلاقیت اولیه و خلاقیت

 

ثانویه است که به شرح زیر می‌باشد:

 

الف- خلاقیت اولیه: این سطح از خلاقیت از ناخودآگاه سرچشمه ‌می‌گیرد و در زمان کودکی در همه انسان­ها وجود دارد .اکثر افراد پس از گذراندن دوران کودکی خلاقیت اولیه را از دست می­ دهند. افراد به واسطه ضمیر ناخودآگاه، قادر به خیالبافی، تخیل و تولید رفتارها و اعمال تازه بوده که از آن ها لذت می­برند.

 

ب- خلاقیت ثانویه: خلاقیت ثانویه ناشی از ضمیر خودآگاه و یا به عبارتی مبتنی بر عقل و منطق است.

 

هر چند این دو سطح خلاقیت با هم تفاوت اساسی و واضحی دارند، اما به یکدیگر وابسته و مرتبط­اند.

 

فرد سالم و خلاق کسی است که موفق به پیوند این دو سطح فرایند خودآگاه و ناخودآگاه شود(صادقی مال امیری، ۱۳۸۶). به نظر محققین و صاحب نظران، خروجی خلاق طیف وسیعی از چیزها را در بر دارد که مهمترین آن ها عبارتند از: ایده­ ها، محصول، راه ­حل، رویه، و خدمت.

 

محصول خلاق با توجه به سطوح مختلف درجه­بندی می­ شود. تیلر با توجه به محصولات فکری بشر و تحقیق در کیفیت آن­ها پنج سطح خلاقیت را به شرح زیر شناسایی ‌کرده‌است که هر یک از آن ها شامل درجات مختلفی از خلاقیت است(میرقیداری،۱۳۸۲).

 

1. 1. 1. خلاقیت بیانگر: این نوع خلاقیت بیان و اظهار وجود آزادانه شخص را امکان­ پذیر می‌سازد. نقاشی فی­البداهه کودکان و ابتکارات آنان به هنگام بازی با یکدیگر یا با اسباب بازی­های مختلف از جمله این نوع خلاقیت محسوب می‌شوند که در آن­ها کیفیت محصول اهمیت چندانی ندارد لیکن این اظهار وجود برای تظاهر خلاقیت در سطح بالاتر لازم است.

   

 

1. 1. خلاقیت مولد: در این سطح فرد کوشش­های نسبتأ زیادی و در عین حال هدفمندی برای تولید یک شیء جدید یا حل مشکلی به خرج می­دهد.

 

1. 1. خلاقیت اختراعی: این نوع خلاقیت به وسیله توانایی شخص در تجزیه و تحلیل موقعیت و ساختن ترکیبات جدیدی از عناصر شناخته شده مشخص می­ شود، در این نوع خلاقیت هیچ­گونه اثری از عقاید زیربنایی جدید دیده نمی­ شود.

 

1. 1. خلاقیت نوآورانه: به­وسیله این خلاقیت تغییرات معنی­دار و مفیدی در اصول و مبانی اولیه نظری، با ساخت و کنش ماشینی یا هنری به عمل می ­آید.

 

1. خلاقیت شهودی: محصول این سطح از خلاقیت، تولید چیزی کاملأ تازه و متفاوت از آنچه که تا به حال وجود داشته است، ‌می‌باشد.

 

 

۱-۱۴-۲-۲- انواع خلاقیت

 

خلاقیت می ­تواند در همه دوره­ ها و زمینه­ ها روی دهد. برحسب موضوع و نوع حوزه انواع خلاقیت را می توان به شرح زیر دسته بندی نمود:

 

1. 1. خلاقیت علمی: در هر یک از رشته­ های علم را ‌می‌توان خلاقیت علمی نامید. کشفیات و نظریات علمی مانند: نظریه­ های علوم فیزیک، شیمی، روان­شناسی، اقتضاد و غیره خلاقیت­های علمی محسوب می­شوند. ‌بنابرین‏ بر حسب اینکه کدام رشته علمی درنظر گرفته شود انواع خلاقیت وجود دارد مانند: خلاقیت شیمی و ریاضی و غیره.

 

1. 1. خلاقیت فناورانه: خلاقیت در جنبه­ های کاربردی و فنی علوم یا به عبارتی خلاقیت در فناوری (تکنولوژی) را ‌می‌توان خلاقیت فناورانه(خلاقیت تکنولوژی یا خلاقیت مهندسی) نامید. خلاقیت فناورانه عبارت است از: خلق اندیشه­ ها و طرح­های نو در جنبه­ های کاربردی علوم و یافتن راه­های جدید حل مسائل فنی و مهندسی اعم از نرم­افزاری و یا سخت افزاری ‌می‌باشد.

 

1. خلاقیت صنعتی: منظور از خلاقیت صنعتی، خلاقیت در جنبه­ های فناوری سخت­افزاری و نرم­افزاری یک سازمان ‌می‌باشد. در سازمان­ های صنعتی معمولأ خلاقیت در فناوری سخت­افزاری، «نوآوری تکنولوژیک و خلاقیت در سیستم سازمانی و مدیریتی،خلاقیت سازمانی» نامیده می­ شود.

خلاقیت و نوآوری صنعتی را ‌می‌توان به چهار دسته کلی از قبیل: خلاقیت و نوآوری بنیادی، خلاقیت و نواوری فرآیندی، خلاقیت و نوآوری فرآورده­ای، خلاقیت و نوآوری در بازاریابی طبقه بندی کرد.

 

1. 1. خلاقیت هنری: خلاقیت هنری عبارت است از: به خلاقیت در هر یک از رشته­ های هنری خلاقیت هنری می­گویند.

 

1. 1. خلاقیت روزانه: خلاقیت روزانه، خلاقیت­هایی است که هر فرد همواره در زندگی روزمره خود برای حل مشکل و پیشبرد امور روزانه ایجاد می­ نماید.

 

1. خلاقیت در کودکان: منظور از خلاقیت در کودکان رفتارهای کلامی و عملی خلاقی است که کودکان به شکل­های مختلف از خود بروز می­ دهند. خلاقیت کودکان به تعبیری می ­تواند به عنوان خلاقیت روزانه کودکان محسوب شود(گلستان هاشمی،۱۳۸۷).

برخی خلاقیت را به سه سطح فردی، گروهی و سازمانی تقسیم بندی کرده ­اند.

 

گلستان هاشمی(۱۳۸۲)، سطوح خلاقیت را با توجه به شاخص­ های اصلی «میزان ارزشمندی» و «میزان نو بودن» به گروه ­های زیر تقسیم بندی ‌کرده‌است:

 

خلاقیت اولیه /خلاقیت ثانویه،

 

خلاقیت کوچک/ خلاقیت بزرگ،

 

خلاقیت معمولی/ خلاقیت عالی،

 

خلاقیت اختراعی/ خلاقیت نوآورانه.

 

وی معتقد است بیشتر سطوح خلاقیت یاد شده را ‌می‌توان به نوعی شامل دو گروه اصلی خلاقیت اولیه و خلاقیت ثانویه دانست و به همین منظور در اینجا فقط به توضیح این دو نوع خلاقیت می­پردازیم.

 

1. 1. خلاقیت اولیه: که عبارت است از: خلاقیت­هایی که شامل ایجاد و توسعه اصول و مفاهیم جدید و خلق پارادایم نوین می­باشند. نظریه­ های جدید یا متحول کننده و اختراعات بنیادی از این دسته خلاقیت محسوب می­شوند. خلاقیت­های بزرگ، عالی و نوآورانه جزء خلاقیت­های اولیه به شمار می­آیند.

 

1. خلاقیت­ثانویه: آن دسته از خلاقیت­هایی هستند که شامل کاربرد جدید و متفاوتی از اصول و مفاهیم شناخته شده قبلی و تکمیل و بسط خلاقیت­های اولیه هستند. دستاوردهای علمی پژوهش گران که مبتنی بر نظریه­ های ثانویه هستند.

۱۵- ۲- ۲- ویژگی­های افراد اخلاق

 

روانشناسان سعی داشته اند تا مشخصات افرادی که دارای سطح بالایی از خلاقیت هستند مشخص کنند، «استینر» عوامل زیر را برای افراد خلاق بیان داشته است:

 

 

یکی دیگر از حقوق سیاسی اهل کتاب، حق تابعیت آن ها‌ است، چون حکومت اسلامی آنان را به عنوان تبعه و شهروند خویش قبول کرده و حقوق و وظایفی را برای آنان مقرر ساخته است، همچنان که در بحث از قرارداد ذمه و نیز مجازات سلب تابعیت که فقها آن را یکی از مجازات‌های اهل ذمه برشمرده‌اند خواهیم گفت دولت یک طرفه نمی‌تواند تابعیت خود را از این افراد سلب کند، چون تابعیت حق آنان است و دولت باید حقوق ناشی از تابعیت را برای آنان نیز به رسمیت بشناسد.

 

خلاصه این که حاکم وظیفه دارد عدالت اجتماعی را بین همه طبقات مردم برقرار کند به خصوص غیرمسلمانان؛ چنانچه حضرت امیر به محمدبن ابی بکر سفارش می‌کند با اهل ذمه به عدالت رفتار کند: «أمره … بالعدل علی أهل الذمه».^[۱۹۵]

 

بند دوم : حقوق سیاسی ممنوع

 

چنان چه گذشت، حق تصدی مناصب حکومتی از حقوق افراد به شمار نمی‌رود، بلکه حق حکومت است، چون صلاح و فساد حکومت با حاکم است و او وظیفه دارد که افراد مناسب و شایسته را به مناصب کلیدی بگمارد و چنانچه فردی را برای منصبی انتخاب کرد فرد یا افراد دیگر حق اعتراض ‌به این عمل را ندارند. از آنجا که حاکم آگاه‌تر به شرایط لازم برای احراز پست‌های مهم است، وی می‌تواند شرایط بالایی را برای متصدی آن مناصب مقرر دارد. این شیوه در همه کشورهای جهان کاملاً مشهود است؛ برای مثال تابعیت اولیه کشور برای رئیس کشور امری معمول و شایع است. بدیهی است که کشور اسلامی که اکثریت ساکنان آن مسلمانانند برای احراز مناصب مهم، مسلمانان بودن در صدر شرایط قرار می‌گیرد. در فقه اسلامی نیز بر این امر تأکید فراوان شده است و شاید بتوان علت آن را با بررسی آیات و روایات مربوط و نظر فقیهان روشن ساخت. شارع مقدس در قرآن کریم می‌فرماید: «و لن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلاً»^[۱۹۶]. علامه طباطبایی در تفسیر این آیه می‌گوید: گرچه این قسمت از آیه راجع به حکم به نفع مؤمنان در آخرت است، ولی اگر آن را فی نفسه در نظر بگیریم می‌توان آن را در دنیا نیز تصور کرد، چرا که در آیه دیگری آمده است: «و لا تهنوا و لا تحزنوا و أنتم الأعلون إن کنتم مؤمنین»^[۱۹۷] که غلبه و پیروزی مؤمنان در دنیا را مادامی که ملتزم به لوازم ایمان خود باشند حتمی دانسته و این قرینه است بر این که می‌توان سیاق آیه را برای دنیا نیز قائل شد.^[۱۹۸] رعایت مفاد این آیه در دنیا زمانی که مؤمنان ‌حاکم‌اند، عدم تصدی غیرمومنان در مناصب مهمی است که به نحوی بر مسلمانی سلطه ایجاد می‌کند. همچنین مؤلف تفسیر المنار کلمه «سبیل» را نکره در سیاق نفی می‌داند که اقامه عموم می‌کند، یعنی هیچگونه سبیل و سلطه‌ای نباید ایجاد شود.^{[۱۹۹][۲۰۰]}

 

خلاصه این که این اصل قرآنی که نزد تمامی مسلمانان نیز پذیرفته شده، عبارت است از عدم مداخله و عدم سلطه غیرمسلمانان بر مسلمان که آیه شریفه با کلمه «لن یجعل» نفی ابدی آن را تشریع ‌کرده‌است، یعنی واگذاری هر منصب و مقام بالایی که موجب سلطه غیرمسلمان بر مسلمان می‌شود ممنوع است، البته روشن است که هر منصب جزئی در حکومت اسلامی موجب سلطه نمی‌گردد، چرا که بعضی اوقات تخصص فرد ایجاب می‌کند که منصبی به او داده شود و افراد مسلمانی تحت امر او قرار گیرند، ولی این صاحب منصب باید زیرنظر مقام بالاتری که مسلمان است قرار داشته باشد و چنین مقام‌هایی سلطه‌ای برای فرد غیرمسلمان بر افراد مسلمان ایجاد نمی‌کند، گرچه سلسله مراتب حکومتی ایجاب می‌کند که افرادی تحت نظارت وی کار کنند. این گونه مقام‌ها در صدر اسلام نیز به غیرمسلمان‌ها واگذار می‌شده و حتی سمت آموزش خواندن و نوشتن را پیامبر به کفار واگذار کرد تا به مسلمانان آموزش دهند، همچنان که ‌در مورد اسیران جنگ بدر، پیامبر فدیه آزادی هر اسیر کافری را آموزش دادن خواندن و نوشتن به ده نفر مسلمان قرار داد.^[۲۰۱]

 

برخی از نویسندگان اهل سنت آیه شریفه «یا أیها الذین آمنوا لا تتخذوا بطانه من دونکم لا یألونکم خبالاً و دوموا ما عنتم قد بدت البغضاء من أفواههم و ما تخفی صدورهم أکبر قد بینا لکم الآیات إن کنتم تعقلون»^[۲۰۲] را دلیل بر این گرفته‌اند که غیر مسلمانانی که سه صفت مذکور در آیه را ندارد، مشمول آیه نبوده و سپردن مسئولیت‌های غیراساسی و زیربنایی به آنان جایز است، چرا که آیه به طور مطلق «بطانه» و همدلی را نفی نکرده است.^[۲۰۳] علامه طباطبایی معتقد است: علت این که به جای «ولیجه» (شخصی که مورد اعتماد انسان است ولی از اهل بیت او نیست) «بطانه» (شخصی که از رازهای فرد) آگاه است. این اصطلاح بیشتر به معنای پیراهن چسبیده به بدن در مقابل ظهاره که پیراهن رویی است به کار می‌رود. به کار برده شده، این است که چنین شخصی به باطن آدمی مطلع و از رازهای درونی او با خبر می‌باشد و خبال به معنای شر و فساد است.^[۲۰۴] با این توضیح می‌توان گفت که خطاب صدر آیه مطلق است و ذیل آیه (سه صفت) قیود آن اطلاق نیست بلکه صفات بی‌ایمانیان است؛ البته آیه صرفاً از هم رازی و محرم اسرار گرفتن نهی کرده و این مفهوم مورد قبول نویسنده فوق نیز می‌باشد یعنی در مواردی که اسرار و امنیت کشور اسلامی مطرح است غیرمسلمانان نمی‌توانند عهده‌دار آن سمت‌ها شوند. از آنچه گذشت چنین استنباط می‌شود که سپردن مناصب و مسئولیت‌های حساس و کلیدی اجرایی، امنیتی، قضایی، فرهنگی، نظامی، اقتصادی و … در کشور اسلامی به غیرمسلمان نه تنها امری مشروع نیست، بلکه عقلایی نیز نمی‌باشد، چون اجرا و اعمال قوانین اسلام که خواست اکثریت جامعه اسلامی و وجه امتیاز جوامع اسلامی از غیراسلامی است جز با سپردن پست‌های حساس به مسلمانان متعهد امکان‌پذیر نیست و این امر با به کارگیری غیرمسلمانان در مشاغل دیگر دولتی که کیان اسلامی را به خطر نمی‌اندازد و مبادین اسلام نیست منافاتی ندارد.^[۲۰۵]

 

در پایان فرمایش امام خمینی درباره آزادی اقلیت‌ها در مصاحبه با روزنامه‌ای هلندی را ذکر می‌کنیم:

 

اسلام بیش از هر دینی و بیش از هر مسلکی به اقلیت‌های مذهبی آزادی داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که خداوند برای همه انسان‌ها قرار داده است بهره‌مند شوند، ما به بهترین وجه از آنان نگهداری می‌کنیم.^[۲۰۶]

 

گفتار دوم : حقوق و آزادی‌های قضایی اهل کتاب

 

حقوق اهل کتاب در حوزه قضایی عبارت است از آن سلسله حقوقی که آنان در ارتباط با دستگاه قضایی حکومت اسلامی دارا هستند و از آنجا که شهروند کشور اسلامی به شمار می‌روند، حاکم اسلامی موظف است این حقوق را درباره آنان رعایت کند.

 

بند اول : حق مراجعه به دادگاه‌های اسلامی برای ترافع

 

در کشور ایران نیز علی‌رغم آنکه از زمان محمدبن زکریای رازی و بعد، ابوعلی سینا به بیماران روانی (دیوانگان آن زمان) توجه داشته و برای آن ها از دستورات مختلف داروئی و روش های گوناگونی همچون تلقین استفاده می‌کردند، ولی به طور رسمی در سال ۱۳۳۶ برنامه های روانشناسی و بهداشت روان از رادیوی ایران آغاز شد و در سال ۱۳۳۸ اداره بهداشت روانی در اداره کلّ بهداشت وزارت بهداری وقت، تشکیل گردید. اگرچه از سال ۱۳۱۹ تدریس بیماری های روانپزشکی دانشگاه تهران آغاز شده بود با قبول استراتژی P.H.C توسط جمهوری اسلامی ایران و ایجاد شبکه های بهداشتی درمانی، در کشور، موضوع بهداشت روان به منزله جزء نهم خدمات اوّلیه بهداشتی پذیرفته شد و در حال حاضر نیز از موضوعات بسیار ضروری در کشور، مورد توجه قرار دارد.

 

یکی از محورهای ارزیابی سلامت جوامع مختلف ،بهداشت روانی آن جامعه است.سلامت روانی ،نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ایفا می‌کند و از آن جایی که دانشجویان از اقشار برگزیده جامعه و از سازندگان فردای هر کشور می‌باشند ‌بنابرین‏ سلامت روانی آنان از اهمیت ویژه ای در یادگیری و افزایش آگاهی علمی برخوردار است(دادخواه ۱۳۸۵). از ضروریات اساسی زندگی دانشجویی که توجه به آن در رشد و توسعه جامعه اثر مستقیمی دارد و پرداختن به آن شرط اساسی در بهره وری بهینه از نیروهای کارآمد و تحصیل کرده می‌باشد ،بهداشت روانی دانشجویان است.دوران دانشجویی به دلایلی از جمله میل به تفریحات متعدد اجتماعی در مقابل تمایل به درس خواندن ،احتیاج به پیشرفت در دروس در برابر احساس بی کفایتی ،ترس از ابراز شخصیت در برابر میل به خودنمایی ،میل به ازدواج در برابر موانع ،ارتباط با جنس مخالف ،تنفر از دیگران در برابر ناتوانی در بروز احساسات خود و مشکلات اقتصادی که مانع رسیدن به هدف ها ی هنریاست ؛دوره خاصی از زندگی تلقی می شود(ادهم ،سالم صافی،امیری ،دادخواه ،علی محمدی،مظفری،ستاری و رادیشان،۱۳۸۷).

 

سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۴۸ ابعاد سه گانه سلامتی ،یعنی رفاه کامل جسمی ،روانی و اجنماعی را مطرح ‌کرده‌است .که هر سه بعد لازم و ملزوم و مکمل یکدیگرند. به خاطر اهمیت مسئله ،بهداشت جهانی سال ۲۰۰۱ را به عنوان سال بهداشت روانی اختصاص داده است. و در این سال تمام ملل جهان این وظیفه را به عهده داشتند که سطح بهداشت روان خود ،خانواده و جامعه شان را ارتقا دهند(شاه محمدی ،۱۳۷۹).از سوی دیگر تلویحاَّ چنین معلوم است که سلامت روانی را می توان عکس بیماری عکس بیماری روانی تعریف نمود.با چنین فرضی فقدان پسیکولوژی معادل رفتار بهنجار شمرده می شد.اخیراً تردیدهایی ‌در مورد مفید بودن این فرض ابراز شده و ارائه مفاهیم و تعاریف دقیق تری برای سلامت روانی و بهنجاری اهمیت فزاینده ای یافته است .روان پزشکان با بیرون آمدن از مطب ها و ورود به اجتماع با گروه هایی از جمعیت مواجه شده اند که قبلا آن را ندیده بودند(سادوک ،۱۹۸۸).در همین رابطه بررسی بهداشت روانی دانشجویان به عنوان آینده سازان این مملکت از جایگاه والایی برخوردار است چرا که با ارتقای بهداشت روانی دانشجویان می توان انتظار داشت که در عرصه های علم و ادب گام های مؤثری بردارند .

 

سلامت جسم و روان تواما یکی از اساسی ترین نیازهای بشر می‌باشد.همان‌ طور که سلامت جسمی برای انسان لازم است و باعث تداوم زندگی شخص می شود ،سلامت روان نیز یکی از نیازهای حیاتی انسان می‌باشد .اگر عقل سالم در بدن سالم است ،اگر تن آدمی به خستگی نااستوار می‌گردد و کسالت نصیب انسان می‌سازد ،روان آدمی نیز اوقات بسیاری در برابرمصائب ،‌ناروایی ها،نابهنجاریهای اجتماعی ،خستگی های ناشی از زندگی ماشینی شتاب زده ،تبعیض ها ،بهتان ها و…پریشان می‌گردد.انسان همچون طفلی ناآرام به دنبال آن می گرددتاخسته و روح پریشان خویش را به آرامش برساند(مقیمی ،۱۳۸۲)

 

یکی از ‌هدف‌های‌ پیگیر روانشناسی نیز بررسی ماهیت رفتار انسان است .به طور کلی هر موجود زنده ای جز از راه شناخت رفتار در موقعیتهای مختلف شناخته نمی شود .چون آدمی مخلوق انگیز ها ،کششها و احساس های هوشیار و همچنین استعدادها و امکانات فطری خویش است .‌بنابرین‏ رفتار انسان هنگامی بهنجار است که موازنه یا تعادلی میان این عوامل برقرارگردد.در واقع تن و روان چنان با هم ارتباط نزدیک دارند که هر دگرگونی در یک ،موجب دگرگونی در دیگری می شود.از سوئی ،وقتی شخصی گرفتار بیماری مزمن است ممکن است چنان بر اعصاب و عوامل انگیزشی او فشار و تنش وارد گردد که رفتار و کردارش به وضع نابهنجار درآید ،و نشانه های بیماری روانی مانند نوروز و پسیکوز در او نمایان گردد؛از سوی دیگر اختلال و بیماری روانی ممکن است چنان تاثیر نامطلوبی در تن به وجود آورد که دستگاه‌ها و اعضاء دیگر تن نتواند وظائف خود را به خوبی انجام دهند و در نتیجه عوارض و اختلال های بدنی پدید آید .اکثر ناسازگاهری های فکری ،عاطفی و اجتماعی براثر همین ناراحتی های بدنی روانی به گونه ای متقابل ایجاد می‌گردد.بهداشت روانی تنها به درمان محدود نمی شود،بلکه وظیفه اصلی آن پیشگیری از بروز بیماری های روانی است و تا زمینه‌های ایجاد این بیماری ها روشن نگردد نمی توان به اهمیت بهداشت روانی پی برد(اطیایی،۱۳۸۱).

 

کوریسنی (۲۰۰۲)بهزیستی را در حالت تهی از خوب بودن که شامل شادمانی ،عزت نفس و رضایت زندگی است تعریف ‌کرده‌است ،او معتقد است که سلامت روان حالتی از ذهن است که به وسیله بهزیستی هیجانی،رهایی نسبی از اضطراب ونشانه های ناتوان کننده و ظرفیتی برای ساختن روابط سازنده و انطباق با درخواست های معمول و استرس های زندگی مشخص می شود.

 

کریتس(۲۰۰۰)سلامت روانی را در حالت کامل بهزیستی جسمانی ،روانی و اجتماعی می‌داند و صرفا فقدان بیماری یا معلولیت (ناتوانی)سلامت نیست ،سلامت کامل و حقیقی شامل پیشگیری از نابهنجاری و بیماری و نیز ارتقاء سلامت مثبت است.

 

هدف بهداشت روانی این است تا با جلوگیری و پیش گیری از عدم تعادل های روانی و اضطراب یک حیات پرآرامش و سراسر موازنه برای افراد به وجود بیاورد.یکی از نکاتی که برای بهداشت روان بسیار مفید می‌باشد،این است که شخص به محدودیت ها و جایز الخطا بودن انسان معتقد باشد و گمان نکند که همه اغراد می توانندمانند معصومین و مردمان انگشت شماری که از لحاظ تکامل روحی و تهذیب اخلاقی در میان بشریت برجسته هستند ،باشند.زیرا کسی که چنین بیندیشد چون در خویشتن کاستی و زبونی بسیار به خود خواهد پیچید و چون خود را کامل نخواهد یافت بسیاری عوارض وخیم در وی پدید خواهد آمد.